بررسی مضامین محرک و مانع در اسنادفرادستی کشور در حمایت از توسعه صنعت فین تک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گرایش تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

3 استاد گروه مدیریت دولتی ، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم

4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم

چکیده

صنعت فین‌تک در دنیا و در کشور، صنعتی نوظهور است و در مسیر توسعه با چالش‌های گوناگونی در حوزه‌های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی رو به رو است که بخشی از این چالش‌ها مربوط به قوانین، مقررات و اسناد فرادستی حوزه اقتصاد و فناوری کشور می‌باشد. مقاله حاضر با هدف بررسی چالش‌های اسناد فرادستی در ارتباط با صنعت فین‌تک نگاشته شده است. راهبرد پژوهشی این تحقیق، تحلیل مضمون است که طی آن با مطالعه اسناد مرتبط و کدگذاری بندهای منتخب، فرصت‌ها و آسیب‌های اسنادفرادستی در ارتباط با هر یک از ابعاد زیست بوم صنعت فین‌تک شناسایی گردیده و پس از ارائه، به تأیید نخبگان حوزه رسیده است. یافته‌های این پژوهش حاکی از حاکمیت روح تنظیم‌گری بر قوانین و مقررات این حوزه است که با توجه به نوپا بودن این صنعت در کشور تا حدودی قابل پذیرش است. همچنین غالب اسنادفرادستی حاکم بر این حوزه، در ارتباط با کسب و‌کارهای حوزه پرداخت تدوین شده است. اسناد موجود علاوه بر آن که تمامی حوزه‌ها و ابعاد زیست‌بوم فناوری‌های پولی و مالی را پوشش نمی ‌دهند، در خصوص تعیین تکلیف مواردی چون حیطه مسئولیت و اختیارات بانک مرکزی، پوشش ریسک کاربران و سرمایه‌گذاران، لزوم افزایش شفافیت و استانداردسازی جریان اطلاعات در زیست بوم فین‌تک و ایجاد توازن میان تسهیل‌گری جایگزینی فناوران مالی با نهادهای سنتی با چالش جدی رو به رو است

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating driving and inhibitory contents of upstream documents in supporting the development of the country's FinTech industry

نویسندگان [English]

  • Hadi Aziminejad 1
  • Ali Hamidizadeh 2
  • Gholamreaza Jandaghi 3
  • Abolfazl Sohrabi 4
1 Department of Public Management, Faculty of Management and Accounting, Farabi Campus. University of Tehran.Qom
2 Assistant Professor, Department of Public Management, Faculty of Management and Accounting, Farabi Campus, University of Tehran, Qom, Iran.
3 Professor. Department of Public Management, Faculty of Management and Accounting, Farabi Campus, University of Tehran, Qom
4 Assistant Professor, Department of Public Management, Faculty of Management and Accounting, Farabi Campus, University of Tehran, Qom
چکیده [English]

As Fintech is an emerging and growing industry in the world and consequently in the country, it faces various economic, political, cultural and social challenges in its development path, some of which are related to country’s economic and technological laws and regulations. Therefore, the present article has been written with the aim of reviewing and introducing the challenges of upstream documents in relation to the fintech industry. The research strategy of this paper is thematic analysis during which by studying the relevant documents and coding the selected clauses, the opportunities and threats of individual documents in relation to each of the ecological dimensions of the country's finitech industry have been identified and after presentation, have been approved by the elites. The findings of this study indicate the dominance of the restrictive and binding spirit over the laws and regulaions which is somehow acceptable given the industry’s newness in the country, but in the future, it is necessary for these documents to be more encouraging and motivating for businesses and entrepreneurs to ease their entry to the market. Also, according to the analysis, legislation and regulation has not grown in a balanced way in all dimensions of Fintech industry, while most of the existing laws concerns with the payment businesses and other Fintech areas has been neglected so far. Also, in addition to not covering all areas and dimensions of the monetary and financial technologies ecosystem, existing documents face serious challenges in issues such as determining the scope of responsibilities and powers of the central bank, risk coverage of users and investors, transparency and standardization of information flow in Fintech ecosystem, creating a balance between facilitating the replacement of financial technologists with traditional institutions such as banks, stock exchange investment companies and insurance, and other issues that are highly contribute to stabilization and development of this emerging ecosystem.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Fintech
  • upstream documents
  • Eco System
  • Laws and Regulations
  • Financial Technology
Accelerating development in Montréal’s FinTech ecosystem Findings and recommendations, 2015.
Adner, R. (2017). Ecosystem as Structur: an actionable construct for strategy. Journal of management, 43(1), 39-58.
Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2015). The Evolution of Fintech: A New Post-Crisis Paradigm. Geo. J. Int'l L., 47, 1271.
Atikah, I. (2020). Consumer Protection and Fintech Companies in Indonesia: Innovations and Challenges Of The Financial Services Authority. Jurnal Hukum dan Peradilan, 9(1), 132-153.
Berg, G., Guadamillas, M., Natarajan, H., & Sarkar, A. (2020). Fintech in Europe and Central Asia.
Cyberport-FinTech-Ecosystem 2018
Diemers, D., Lamaa, A., Salamat, J., & Steffens, T. (2015). Developing a FinTech ecosystem in the GCC. Strategy&. Available at http://www.strategyand.pwc.com/media/file/ Developing-a-FinTech-ecosystem-in-the-GCC.pdf.
Dhar V., M. Stein R, (2017). Fintech Platforms and Strategy.
Didenko, A. (2017). Regulating FinTech: Lessons from Africa. San Diego Int'l LJ, 19, 311.
Dorfleitner G, Hornuf L, Schmitt M, Weber M., (2017). Fintech in Germany.
European Parliament. (2018). Competition Issues in the Area of Financial Technology (FinTech).
FinTech Action plan: For a more competitive and innovative European financial sector, (2018). EUROPEAN COMMISSION, Brussels.
Financial Innovation and Fintech - European Banking Authority
Gai K., Qiu M, Sun X., (2017). A survey on Fintech.
HonsonTo and S. Gleave, (2018). China Leading Fintech 50 (3rdsession). KPMG China.
Kelley School of Business, Indiana University. Published by Elsevier Inc. All rights reserved.
Lee, In & Jae Shin, Yong (2018). Fintech: Ecosystem, business models, investment decisions, and challenges.
Lessons Banks Can Learn from the Singapore Fintech Ecosystem.
Lu, L. (2018). Decoding Alipay: mobile payments, a cashless society and regulatory challenges. Butterworths Journal of International Banking and Financial Law, 40-43.
McGuinness, C., Merrey, P. (2017) Value of fintech, london
Omarova, S. T. (2020). Dealing with disruption: emerging approaches to fintech regulation. Wash. UJL & Pol'y, 61, 25.
Omarova, S. T. (2021). Fintech and the limits of financial regulation: A systemic perspective. In Routledge Handbook of Financial Technology and Law (pp. 44-61). Routledge.
Restoy, F. (2019). Regulating fintech: what is going on, and where are the challenges. Speech at the ASBA-BID-FELABAN XVI Banking public-private sector regional policy dialogue “Challenges and opportunities in the new financial ecosystem”, Washington DC, 16.
Santiago Fernández de Lis, (2017). Fintech: key regulatory challenges. BBVA Research.
Still K., Lahteenmaki I., Seppanen M. (2019). Innovation Relationships in The Emergence of Fintech Ecosystems. Proceedings of the 52nd Hawaii International Conference on System Sciences.
Sumroy, Rob, Ben Kingsley (2020). The International Comparative Legal Guide to: Fintech 2020” Global Legal Group.
Tapscott, Don (1997). The digital economy: promise and peril in the age of networked intelligence. New York: McGraw-Hill. ISBN 0-07-063342-8..s
Tirmaste K. (2019), Fintech Ecosystem Development in Estonia. Master Thesis, School of Business and Governance, Tallinn University of Technology.
Tirmaste, K., et al., FINTECH REPORT ESTONIA 2019
آزادگان‌مهر، ماندانا؛ قاسمی، اکرم؛ ردائی، نیلوفر؛ قاضی‌نوری، سروش (1398). بررسی صنعت فین تک و تدوین برنامه سیاستی توسعه فین تک در ایران (1): وضعیت فین تک در جهان. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، معاونت پژوهش‌های زیربنایی و امور تولیدی، دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن.
اسماعیلی، محسن؛ طحان‌نظیف، هادی (1387). تحلیل ماهیت نهاد سیاست‌‌های کلی نظام در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. حقوق اسلامی، دوره 9، شماره 28، صص 127-93.
امیرتیموری، الهه (1397). ارائه مدل جانشین پروری در صنعت فین تک(مورد مطالعه: شرکت یاس ارغوانی). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری پردیس علوم انسانی دانشگاه سمنان.
انصاری، شهریار (1397). تدوین مدل شکل‌گیری بازار خدمات مالی مبتنی بر فناوری مالی (فین تک) در کشور. رساله دکتری، دانشگاه تهران، پردیس کیش.
اولیاء، حسین؛ بنی‌طبا، مهدی (1398). بررسی نحوه تعامل حاکمیت با فناوری‌های مالی در کشورهای نمونه. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، معاونت پژوهش‌های اقتصادی، دفتر مطالعات اقتصادی.
جعفری، امین (1395). تنظیم به‌عنوان سازوکار پیشگیری از جرم‌های بانکی، علوم جنایی تطبیقی در پرتو همکاری‌های بین‌المللی. مجموعه مقالات، به کوشش حسین غلامی، تهران: میزان.
دانایی‌فرد، حسن؛ مظفری، زینب (1387). ارتقاء روایی و پایایی در پژوهش‌های کیفی مدیریتی: تأملی بر استراتژی‌های ممیزی پژوهشی. فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، سال اول، دوره اول، صص 23-1.
رفعتی، امیرحسین (1398). اثر فناوری‌های مالی (فین تک‌ها) بر بهبود شاخص‌های فضای کسب‌وکار. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی.
سرمد، زهره؛ بازرگان، عباس؛ حجازی، الهه (1389). روش‌های تحقیق در علوم رفتاری. تهران، انتشارات آگاه.
شفق، احمد؛ عبداللهی، لیلا (1396). بررسی فرصت‌ها و تهدیدهای فین تک برای سیستم بانکی ایران.  مطالعات اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دوره 3، شماره 2.
شهابی، راحله (1397). طراحی مدل کسب‌وکارهای فین تک در صنعت بانکداری(مطالعه موردی بانک پاسارگارد). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. پردیس البرز دانشگاه تهران.
صادقی فسائی، سهیلا؛ عرفان‌منش، ایمان (1394). مبانی روش‌شناختی پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی، مورد مطالعه: تأثیرات مدرن شدن بر خانواده ایرانی. راهبرد فرهنگ، شماره 29، صص 91-61.
عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمدسعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ‌زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی، اندیشه مدیریت راهبردی، سال 5، شماره 2، صص 198-151.
قائمی، محمدرضا؛ دهقان دهنوی، محمدعلی؛ سادات مرادی، نرجس (1396). بررسی وضعیت استارتاپ های بانکی در حوزه خدمات نوین بانکداری(مطالعه موردی سیستم بانکداری ایران). اقتصاد و بانکداری اسلامی، شماره20، صص 139-119.
کریمی،‌ مصطفی؛ نصراللهی کاسمانی، اکبر (1397). جایگاه نهادهای ارتباطی در اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران. رسانه، شماره114، صص 20-5.
نجفی، فریبا؛ ایراندوست، منصور؛ سلطان پناه، هیرش؛ شیخ احمدی، امیر (1399). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر تعامل بانک‌ها و فناوری‌های نوین مالی(فین‌تک‌ها) با رویکرد ترکیبی. مدیریت نوآوری، سال 9، شماره 3، صص 196-171.
وب‌سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، (1392). "دستورالعمل اجرایی فعالیت و نظارت بر ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت الکترونیک". https://www.cbi.ir/page/11690.aspx
وب‌سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، (1396). "سیاست بانک مرکزی در خصوص فناوری مالی". https://www.cbi.ir/page/16931.aspx
وب‌سایت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، (1398). "اطلاعیه بانک مرکزی در خصوص رمزارزها". https://www.cbi.ir/showitem/19266.aspx
پایگاه ملی اطلاع‌رسانی قوانین و مقررات کشور، (1397). "چهارچوب‌ها و ضوابط بانکی پرداخت خرد، کیف پول الکترونیک و پرداخت‌های مبتنی بر انواع فناوری‌ها". http://media.dotic.ir/uploads/old/Attachs/1397/107837.pdf
وب‌سایت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، (1396). "دستورالعمل تأمین مالی جمعی کسب‌وکارهای نوپا". https://www.ict.gov.ir/fa/newsagency/20754
وب‌سایت مرکز پژوهش‌های مجلس
پایگاه اینترنتی دستور