تاثیر ساختار و فرهنگ سازمانی بر نوآوری: مطالعه تطبیقی در سازمان مرکزی دانشگاه های پیام نور، علمی-کاربردی، آزاد اسلامی و دانشگاه تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

چکیده

امروزه نوآوری یکی از مزیت های اصلی برای حیات سازمان های آموزشی بویژه دانشگاه ها است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تفاوت های موجود در دانشگاه های مختلف ایران در نوآوری سازمانی و تاثیر ساختار و فرهنگ انجام شد. به این منظور، بر اساس اهداف و ماموریت های تعریف شده، دانشگاه های ایران به 4 گروه آزاد اسلامی، پیام نور، جامع علمی- کاربردی و دانشگاه های دولتی طبقه بندی شدند و مدیران و کارکنان سازمان مرکزی این دانشگاه ها جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند. مدل مفهومی و فرضیه های پژوهش با مطالعه ادبیات موضوع طراحی گردید و جمع آوری داده ها، آزمون مدل و فرضیه ها، با ابزار پرسشنامه و روش معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد که در دانشگاه پیام نور میان تمامی متغیرها، ارتباط دو به دو مثبت و معنادار وجود دارد. در دانشگاه علمی-کاربردی میان نوآوری-فرهنگ و نوآوری-ساختار ارتباط معنادار مشاهده شد و در دانشگاه تهران (به عنوان نماینده دانشگاه های دولتی) ارتباط مثبت و معنادار بین فرهنگ و نوآوری وجود داشت. در مورد دانشگاه آزاد، تنها میان فرهنگ و نوآوری ارتباط معنادار مشاهده گردید. با اجرای مدلسازی معادلات ساختاری، میزان تاثیر متغیرهای مکنون (ساختار) بر متغیرهای مکنون درونزا (فرهنگ و نوآوری) مورد بررسی قرار گرفت که نتایج نشان می داد ساختار به طور مستقیم بر نوآوری در سازمان مرکزی این دانشگاه ها تاثیر ندارد اما تاثیر معنادار ساختار بر فرهنگ و از سوی دیگر تاثیر بسیار معنادار فرهنگ بر نوآوری سازمانی به این نتیجه منتهی شد که ساختار سازمانی به واسطه تاثیر بر فرهنگ، می تواند بر نوآوری سازمانی در سازمان مرکزی دانشگاه های ایران تاثیرگذار باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effects of Organizational Structure and Culture on Innovation: A Comparative Study of the Central Organizations of the Islamic Azad University, Payame Noor University, the University of Applied Science and Technology, and the University of Tehran

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Mirkamali 1
  • Sahba Rezaeian 2
1 Faculty of Education and Psychology, University of Tehran
2 University of Tehran
چکیده [English]

Nowadays, innovation is regarded as one of the main merits for the liveliness of educational organizations, especially universities. This study aims to examine the differences between various universities of Iran in terms of organizational innovation and the impact of structure and culture. To do so, Iran's universities are categorized into four main groups: Islamic Azad University, Payame Noor University (PNU), the University of Applied Science and Technology (UAST), and public universities. The statistical population of the study is comprised of managers and employees of the central organization of these universities. The conceptual model and research hypotheses are developed based on the related literature. Data collection, and hypotheses and model testing are done through questionnaire tool and structural equation model. In the UAST, a meaningful relationship is revealed between innovation-culture and innovation-structure; in the University of Tehran, there is a positive and meaningful relationship between culture and innovation; and In the Islamic Azad University, a meaningful relationship exist only between culture and innovation. By structural equations modeling, the impacts of latent variables (structure) on endogenous latent variables (culture and innovation) are examined, and the results show that the structure does not affect innovation in central organization of these universities directly. But the meaningful impact of structure on culture and very meaningful impact of culture on organizational innovation lead to the conclusion that organizational structure can be influential via affecting the culture.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organizational Innovation
  • Organizational Culture
  • Organizational Structure
  • university central organization
  • Iran

Alipour-Darvishi , Z., 2012;. Proposing a model of influencing factors in knowledge sharing Islamic Azad University Departments (Survey. Journal of Iranian Technology Management, 4(10), pp. 91-116.

Barak, M., 2012. Distance education: towards an organizational and cultural change in higher education. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, 6(2), pp. 124 - 137.

Brian , T. et al., 2009. Organizational culture and effectiveness: A study of values, attitudes, and organizational outcomes. Journal of Business Research, 62(7), pp. 673-679.

Chechen, L., Chuang, S. & Pui-Lai , T., 2011. ; «How knowledge management mediates the relationship between environment and organizational structure». Journal of Business Research, 64(7), pp. 728–736.

Chiaroni, D., Fratteni, F. & Chiesa, V., 2011. The Open Innnovation Journey: How Firms Dynamically Implement the Emerging Innovation Management Paradigm. Technovation, 31(1), pp. 34-43.

Chin, W., 1998. The Partial Least Squares Approach to Structural Equation Modeling». In (Ed.),. In: Modern Methods for Business Research. Mahwah: NJ: Erlbaum., pp. 295−336.

Christian , L. B., Caroline, . M. & Thuc , U. N., 2015. The Differentiated Impacts of Organizational Innovation Practices on Technological Innovation Persistence. European Journal of Innovation Management, 18(1), pp. 110 - 127.

Daft, R., 1982. A Dual-core Model of Organizational Innovation. Academy of Management Journal, 21(2), p. 193–210.

Damanpour, F. & Aravind, D., 2012. Organizational Structure and Innovation Revisited: From Organic to Ambidextrous Structure. In: Handbook of Oganizational Creativity. s.l.:s.n., pp. 483-514.

Denison, D. & Mishera, A., 1995. Toward a Theory of Organizational Culture and Effectiveness. Organizational Science, 6(2), pp. 204-223.

Drucker, P., 1985. Innovation and entrepreneurship. London,: William Heinemann.

Duncan, R., 1976. The Ambidextrous Organization: Designing Dual Structures for Innovation. Killman. In: The Management of Organization. New York: North Holland, pp. 167-188.

Gumusluoglu, L. & Ilsev, A., 2009. Transformational leadership, creativity, and organizational innovation. Journal of Business Research, Volume 62, pp. 461–473.

Haji Mir Rahimi, D. & Mokhber, A., 2010. Obstacles to the Development of Entrepreneurship Education in Higher Education Scientific-applied Agriculture. Shiraz, International Confrence on Management Innovation and National Production.

Hajihoseini, H., 2000. Characteristics of Iranian NationalInnovation System, Tehran: Research Institute for Technology Development Studies.

Hajymyrrhymy, S. & Mokhber, A., 2010. Entreprenship Education and Development in Higher Education. Journal of Agricultural Education Management, Issue 9, pp. 71-84.

Huber, G., 1990. A Theory of Effects of Advanced Information Technologies on Organizational Design, Intelligence, and Design Making. Academy of Management Review, 15(1), pp. 47-71.

Hung, R. et al., 2010. Impact of TQM and Organizational Learning on Innovation Performance in The High-Tech Industry. Journal of International Business Review, pp. 1-6.

Jeremy , P., 2005. The vital role of creativity in academic departments. BJU International, 96(3), p. 254–256.

Lauring, . J. & Selmer, . J., 2012. Knowledge sharing in diverse organizations. Human Resource Management Journal;., 22(1), pp. 89-105.

Madjar , N., 2005. The Contributions of Different Groups of Individuals to Employees’ Creativity. Advances in Developing Human Resources, 7(2), pp. 182-206.

Naranjo-Valencia, J. C. & Jiménez-Jiménez, . D., 2011. Innovation or imitation? The role of organizational culture. Management Decision, 49(1), pp. 55 - 72.

Oliver, S. & Kandadi, K., 2006. How to Develop Knowledge Culture in Organizations? A Multiple Case Study of Large Distributed Organizations. Journal of Knowledge Management, 10(4), pp. 6-24.

Sahney, S., Banwet, D. K. & Karunes, S., 2010. Quality Framework in Education through Application of Interpretive Structural Modeling: An Administrative Staff Perspective in the Indian Context. The TQM Journal, 22(1), pp. 56 - 71.

Shoujun , Y., Fangmei, . L., Yong , Y. & Runtian, . J., 2014. Organizational Culture Evolution: An Imprinting Perspective. Journal of Organizational Change Management, 27(6), pp. 973 - 994.

Sung, M. & Yang, S., 2008. Toward the Model of University Image :The Influence of Brand Personality, External Prestige, and Reputation. Journal of Public Relations Research, 20(4), pp. 357-376.

Torabi, . M. & Goodarzi, M., 2009. (2009)The Holding Knowledge & Innovation Based Companies, Transformation in Medical Sciences & Economic Growth. Hakim Research Journal, pp. 10-17.

West, M. & Richards, T., 1999. Innovation. In: M. Runco & S. Pritzker, eds. Encylopedia of Creativity. sanDiego: s.n., pp. 45-56.

احمدیان، س. ا.، شکاری، ح. و افشاری، م.، 1390. بررسی رابطه رکود دانش، یادگیری سازمانی و نوآوری سازمانی در مراکز آموزش عالی یزد. مدیریت فرهنگ سازمانی، 9(2)، صص. 154-131.

اسماعیلی، م.، یمنی دوزی سرخابی، م.، حاجی حسینی، ح. ا. و کیامنش، ع.، 1390. وضعیت ارتباط دانشکده‌های فنی مهندسی دانشگاه‌های دولتی تهران با صنعت در چارچوب نظام ملی نوآوری. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، Issue 59، صص. 46-27.

ال میر، و. و موریس، ل.، 1383. نسل چهارم R&D مدیریت دانش، فناوری و نوآوری. اول تدوین تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی.

الویری، م.، 1381. رسالت آموزش عالی. در: دایره‌المعارف آموزش عالی. تهران: انتشارات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، صص. 541-547.

امیدی، ع.، حمیدی، م.، خبیری، م. و صفری، س.، 1386. ارتباط بین ساختار سازمانی و خلاقیت مدیران ستادی سازمان تربیت بدنی. مجله حرکت، صص. 105-118.

آگاه، ح.، 1342. رسالت دانشگاه در ایران، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.

بائوم، ب.، 1382. دانشگاه‌ها چگونه کار می‌کنند، سازمان علمی و رهبری آن از منظر سیبرنتیک. تهران: موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی.

بهرامی، س.، رجایی پور، س. آ. ت.، بختیار نصرآبادی، ح. و یارمحمدیان، م.، 1390. تحلیل روابط چندگانه سرمایه فکری و نوآوری سازمانی در آموزش عالی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، Issue 61، صص. 50-27.

بیکر، ت.، 1386. نحوه انجام تحقیقات اجتماعی. تهران: نشر نی.

جانسون، ف.، 2008. مدیریت نوآوری. تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

جاودانی، ح.، 1393. طراحی الگوی توسعه سازمانی در نظام مدیریت آموزش عالی ایران. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 20(4)، صص. 55-74.

حجازی، ا.، نوه ابراهیم، ع.، بهرنگی، م. و زینآبادی، ح. ر.، 1394. شناسایی عوامل تاثیرگذار بر برنامه های توسعة آموزش کارآفزینی در نظام آموزش عالی ایران (چهارچوبی برای برنامه‌ریزی اجرا و ارزیابی. فصلنامه علمی- پژوهشی رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، صص. 229-242.

حسنی توابع، ع.، کاظمی، م. و مهارتی، ی.، 1392. تأثیر عدم اطمینان محیطی بر نوآوری سازمانی: تبیین نقش ساختار سازمانی به عنوان متغیر مداخله‌گر. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 3(4).

رستگار، . ا.، صیف، . م. و مظلومیان، س.، 1394. نقش واسطه ای خودکارآمدی، اضطراب و سبک‌های مقابله در رابطه میان اهداف پیشرفت و عملکرد تحصیلی آمار.

رضائیان، ع.، 1388. مبانی سازمان و مدیریت. چاپ سیزدهم تدوین تهران: سمت.

شیخ علیزاده هریس، . م. و پیرعلایی. ، . ا.، 1389. رابطة فرهنگ سازمانی با میزان خلاقیّت، مطالعة موردی: مدیران ادارات تربیت بدنی استان آذربایجان شرقی. پژوهشنامه مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی، 6(12)، صص. 11-21.

صلواتی، ع.، 1378. بررسی و تجزیه و تحلیل اثرات رفتار سازمانی بر روی خلاقیت و نوآوری سازمانی در سطح سازمان‌های عمومی استان کردستان، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

علیزاده، س. م.، فرقانی اوزرودی، م. و طبائیان، س. ا.، 1393. ارتباط بین فرهنگ سازمانی و خلاقیت مدیران و معلمان تربیت بدنی آموزش و پرورش استان مازندران. مطالعات مدیریت ورزشی، 6(24)، صص. 75-99.

فخریان، س.، 1381. بررسی رابطه خلاقیت و نوآوری کارشناسان ستادی با عوامل سازمانی،. تهران: 

فرهی بوزنجانی، ب.، سنجقی، م.، محمدرضا سلطانی و بازرگانی، م.، 1392. طراحی و تبیین مدل شناخت، سنجش و مدیریت فرهنگ سازمانی. فصلنامه راهبرد فرهنگ، 6(21)، صص. 113-139.

قهرمان تبریزی، ک.، 1384. ارتباط بین فرهنگ سازمانی و خلاقیت اعضاء هیأت علمی گروه‌های تربیت بدنی سراسر کشور، دانشگاه تربیت معلم تهران، تهران: دانشگاه تربیت معلم تهران.

محسنی، ع. ا.، 1383. آسیب‌های فرهنگی-اجتماعی دانشگاه‌ها. در: دایره المعارف آموزش عالی. تهران: بنیاد دانشنامه بزرگ فارسی.

نژادایرانی، ف.، علوی متین، ی. و فیروزی ، ک.، 1390. بررسی رابطه بین عوامل درون سازمانی و میزان موفقیت شرکت‌های تعاونی اعتبار شهرستان ارومیه. فصلنامه تعاون و کشاورزی، 5(305)، صص. 145-161.

یمنی دوزی سرخابی، م.، 1388. رویکردها و چشم اندازهای نو در آموزش عالی. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.