موج های سه گانه گذار در صنعت دفاعی ایران با نگاهی خاص به صنعت ضد زره

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

3 دانشگاه صنعتی مالک اشتر

چکیده

این مقاله سعی دارد تفسیری اجتماعی- تکنیکی از شکل گیری و گذار صنعت دفاعی ایران در طول چند دهه اخیر را ارائه نماید. برای این منظور، ابتدا با الهام از نظریه میدان بوردیو، چارچوبی برای تحلیل گذار ارائه شده است. در ادامه با ترکیبی از روش شناسی سه مرحله ای بوردیو و روش نظریه پردازی زمینه محور تلاش شده است فرآیند گذار با تاکید بر صنعت ضد زره تحلیل گردد و ایده های نظری جدیدی پیرامون تحول اجتماعی- تکنیکی در صنعت دفاع ارائه شود. بر اساس چارچوب و ایده های ارائه شده در این پژوهش، برای فهم نوآوری و تغییرات فنی در صنعت دفاعی باید به بررسی تحولاتی که در کنش و قشربندی مهندسان و عادت واره، سبک و ارزش های مهندسی رخ می دهد، پرداخت. تجربه صنعت دفاعی نشان می دهد که توازن و هماهنگی بین سرمایه تکنیکی و سرمایه نمادین مهندسان، مهم ترین عامل در توسعه فناورانه و پایداری میدان صنعت دفاعی است. این توازن باعث ایجاد یک قشربندی اجتماعی و روابط کاری مولد بین نیروهای صنعت م یشود. در صورتی که این توازن وجود نداشته باشد، روابط کاری مولد به وجود نمی آید و در نتیجه انباشت سرمایه ممکن نمیشود. میدان سیاست با مداخله در میدان صنعت تاثیر به سزایی بر این توازن و هماهنگی دارد. توجه به این تاثیرگذاری برای سیاست گذاری علم وفناوری در ایران از ضرورت مضاعف برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Three waves of Transition in Iran's Defense Industries: With an Emphasis on Anti-Armor Missile

نویسندگان [English]

  • Javad Vaziri 1
  • Seyed Sepehr Ghazinoori 1
  • Seyed Mohammad Amin Ghanei Rad 2
  • Hamid Reza Fartookzadeh 3
1 Tarbiat Modares University
2 National Research Institute for Science Policy
3 Malek Ashtar University of Technology
چکیده [English]

This paper tries to provide a socio-technical explanation of the formation and transition of Iran's defense Industries in the past 50 years. The main framework using a combination of technical and social elements to make such explanation is the multi-level perspective (MLP). This framework describes transition through interaction of different landscape, regime and niches levels in socio- technical systems, such as defense industry, but in the developing world transition is the path of formation of these levels. In this paper, Bourdieu's field theory is applied to understand regime and niche formation. According to Bourdieu's field theory, we narrate how niche and regime positions are produced as two cores of socio-technical field in Iran defense industries. Focusing on anti-armor industries, we elaborate the three periods of transition in Iran's defense industries to "Dual Core Field" by means of Bourdieu's triple levels of inquiry. In each of these periods — named as "the waves" —defense field and its habitus has certain conditions. In the first wave, the exploitation of "Turn-Key" plants in a hierarchal structure occurs. In the second, the hierarchical is broken, bottom-up forces become active and technological learning accelerates. Industrial regimes grow in greenhouses. In the third wave, the niche cores are formed in the industry.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multi-level Perspective
  • defense industries of Iran
  • anti-armor missile
  • Field
  • Habitus
  • Transition

Berkhout, F., Smith, A. & Stirling, A., 2004. Socio-technological regimes and transition contexts. In: B.Elzen, F. Geels & K. Green, eds. System Innovation and the transition to sustainability. Edward Elgar.

Callon, M., 1991. Techno-economic networks and irreversibility. In: J. Law, ed. A Sociology of Monsters, Essays on Power, Technology and Domination. London: Routledge, pp. 132-161.

Cordesman, A. H., 1999. Iran's military forces in transition: conventional threats and weapons of mass destruction. Greenwood Publishing Group.

Cordesman, A. & Hashim, A., 1997. Iran: dilemmas of dual containment. Colo: Westview Press.

Cordesman, A. H. & Wagner, A. R., 1990. The Lessons of Modern War: Volume II. The Iran-Iraq War.Boulder: Westview Press.

Dosi, G., 1982. Technological paradigms and technological trajectories: a suggested interpretation of the determinants and directions of technical change. Research Policy, Volume 6, pp. 147–162.

Elzen, B., Geels, F. & green, K., 2004. System Innovation and the Transition to Sustainability: Theory, Evidence and Policy. Cheltenham: Edward Elgar.

Farazmand, A., 1989. The State Bureaucracy, and Revolution in modern Iran, Agrarian Reforms and Regim Politics. New York: Praeger.

Freeman, C. & Perez , C., 1988. Structural crisis of adjustment, business cycles and investment behaviour.In: Technical Change and Economic Theory. London: Francis Printer, pp. 38-60.

Geels, F., 2002. Technological transitions as evolutionary reconfiguration processes: a multi-level perspective and a case-study. Res. Policy, 31(8/9), pp. 1257-1274.

Geels, F., 2004. From sectoral systems of innovation to socio-technical systems: insights about dynamics and change from sociology and institutional theory. Research Policy , Volume 33, pp. 897–920.

Geels, F., 2005a. The dynamics of transitions in socio-technical systems: amulti-level analysis of the transition pathway from horse-drawn carriages to automobiles(1860–1930). Technology Analysis & Strategic Management, Volume 17, pp. 445–476.

Geels, F., 2005b. Processes and patterns in transitions and system innovations: refining the co-evolutionary multi-level perspective. Technological Forecasting & Social Change , Volume 72, pp. 681–696.

Geels, F., 2005. Technological Transitions and System Innovations; A Co-Evolutionary and Socio-Technical Analysis. Edward Elgar.

Geels, F., 2010. Ontologies, socio-technical transitions (to sustainability), and the multi-level perspective. Research Policy, Volume 39, pp. 495–510.

Geels, F., 2011. The multi-level perspective on sustainability transitions:Responses to seven criticisms. Environmental Innovation and Societal Transitions , Volume 1, pp. 24–40.

Geels, F. & Schot, J., 2007. Typology of sociotechnical transition pathways. Research Policy , Volume 36,pp. 399–417.

Geels, F. & Schot, J., 2010. The dynamics of transitions: a socio-technical perspective. . In: J. Grin, et al.eds. Transitions to Sustainable Development: New Directions in the Study of Long Term Transformative Change. New York: Routledge, pp. 9–87.

Geels, F. & Schot, J. W., 2007. Typology of sociotechnical transition pathways. Research Policy, 36(3), pp.399-417.

Geels, F. W., 2004. From sectoral systems of innovation to socio-technical systems: Insights about dynamics and change from sociology and institutional theory. Res. Pol., Volume 33, pp. 6-7.

Genus, A. & Coles, A., 2008. Rethinking the multi-level perspective of technological transitions. Research Policy, Volume 37, pp. 1436–1445.

Giddens, A., 1984. The Constitution of Society: Outline of the Theory of Structuration. Berkeley: University of California Press.

Hughes, T. P., 1994. Technological momentum. In: M. R. Smith & L. Marx, eds. Does Technology Drive History? The Dilemma of Technological Determinism. Cambridge: The MIT Press, pp. 101–13.

Karshenas, M., 1990. Oil, State and Industrialisation In Iran. Cambridge University Press.

Malerba, F., 2002. Sectoral systems of innovation. Research Policy, 31(2), pp. 247–64.

Nelson, R. & Winter, S., 1982. An Evolutionary Theory of Economic Change. Cambridge: Bellknap Press.

Reichertz, J., 2009. Abduction: The Logic of Discovery of Grounded Theory. Qualitative Social Research, 11(1), pp. 13.

Richardson , R. & Karamer , E., 2006. Abduction as a type of inference that characterizes the development of a grounded theory. Qualitative Research, 6(4), pp. 497-513.

Rip, A. & Kemp, R., 1998. Technological change. In: S. Rayner & E. Malone, eds. Human Choice and Climate Change. Columbus: Battelle Press, pp. 327–399.

Rotmans, J., Kemp, R. & Van Asselt, M., 2001. More evolution than revolution: transition management in public policy. Foresight, 3(1), pp. 15–31.

Schulz, A. T., 1989. Buying Security: Iran under the Monarchy. San Francisco: Westview Press.

Skacpol, T., 1996. Rentier state and Shiie Islam in the Iranian Revolution. In: Social Revolution in the Modern World. New York: Cambridge University Press, pp. 240-258.

Smith, A., Stirling, A. & Berkhout, F., 2005. The governance of sustainable socio-technical transitions. Research Policy, Volume 34, pp. 1491–1510.

Zarbafian, S., 1979. Technology Transfer and Economic Development in Iran (1962-1977). Michigan: University Microfilms International.

اخوان کاظمی، ب.، 1389. نقد و ارزیابی گفتما نهای اجتماعی- سیاسی مطرح در جمهوری اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.

امجد، م.، 1380. ایران؛ از دیکتاتوری سلطنتی تا دین سالاری. موسسه فرهنگ هنر و ارتباطات.

اندیشگاه شریف، 1388 . مطالعات تطبیقی انقلاب در امور نظامی.، تهران: موسسه آموزشی تحقیقاتی صنایع دفاعی.

بحرانی، م.، 1389. طبقه متوسط و تحولات سیاسی در ایران معاصر1320 – 1380، تهران: نشر آگاه.

بشیریه، ح.، 1380. جامع هشناسی سیاسی. تهران: نشر نی.

بوردیو، پ.، 1381. نظریه کنش. تهران: نقش و نگار.

بونویتز، پ.، 1389. در سهایی از جامع هشناسی پیر بوردیو. تهران: آگه.

تقوی، م. و گلشنی، م.، 1391. نقد دو مدل »شریف « و »پیت « از تکنولوژی. بهبود مدیریت، (16) 6.

حاجی یوسفی، ا.، 1376 . رانت، دولت رانتیر و رانتیریسم. اطلاعات سیاسی اقتصادی، بهمن و اسفند(125 - 126)، صص. 152 - 155.

رواسانی ، ش.، 1387 . دولت و حکومت در ایران، در دوره سلطه استعمار سرمای هداری. تهران: امیرکبیر.

سلطانی، ع. ا.، 1384 . قدرت، گفتمان و زبان (سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی ایران)، تهران: نشر نی.

سینایی، و.، 1379 . نقش ارتش در تکوین و تداوم دولت مطلقه، در ایران از شک لگیری ارتش نوین تا پایان سلسله پهلوی. تهران: دانشکده حقوق

و علوم سیاسی تهران.

شمسینی غیاثوند، ح.، 1389 . واکاوی نظریات استعماری نسبت به ماهیت دولت مدرن پهلوی دوم. فصلنامه مطالعات سیاسی، (10)3.

فرتوک زاده، ح. و وزیری، ج.، 1388 . شایستگی دستیابی به سامان ههای دفاعی، یک نظریه داده بنیان. سیاست عل موفناوری، (2)2، صص. 77 - 96 .

فوران، ج.، 1378 . مقاومت شکننده، تاریخ تحولات اجتماعی ایران، از صفویه تا سا لهای پس از انقلاب اسلامی. تهران: رسا.

گرنفل، م.، 1389 . مفاهیم کلیدی پیر بوردیو. تهران: نشر افکار.

لیون، ت.، 1373 . باتلاق آمریکا در خاورمیانه. تهران: اطلاعات.

میلانی، م.، 1381 . شک لگیری انقلاب اسلامی (از سلطنت پهلوی تا جمهوری اسلامی)،. تهران: گام نو.

هالیدی، ف.، 1358 . ایران، دیکتاتوری و توسعه. تهران: علم.

هانت، د.، 1989 . نظریه های اقتصادی توسعه. نشریه نی.