شناسایی موانع اجرای اسناد سیاست علم وفناوری کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده مدیریت، علم وفناوری، دانشگاه صنعتی امیرکبیر

2 پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)

چکیده

اجرای ناقص سیاست‌ها، از مشکلاتی است که تمام کشورها، چه پیشرفته و چه در حال توسعه با آن مواجه‌اند. از منظر دانش سیاست گذاری، دلیل عمده این موضوع، عوامل بازدارنده اجرای سیاست‌ها در سطوح مختلف هستند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل بازدارنده اجرای اسناد سیاست علم‌وفناوری در کشور با تاکید بر نقشه جامع علمی کشور به عنوان یک سند کلان و سند توسعه هوا و فضای کشور، سند علوم و فناوری‌های سلول‌های بنیادی و سند گیاهان دارویی به عنوان سه سند بخشی ذیل آن انجام شد. در این راستا، روش ترکیبی با دو مرحله کیفی و کمی مورد استفاده قرار گرفت. در بخش کیفی، با بررسی مطالعات پیشین، موانع اجرای سیاست‌ها در قالب یک چارچوب طبقه‌بندی شد و سپس با مصاحبه و بهره‌گیری از تجربه‌ها و دیدگاه‌های تعدادی از سیاستگذاران و مجریان اسناد یادشده، فهرستی از موانع، تهیه، اصلاح و تکمیل گردید. در بخش کمی، برای تعیین وزن هر یک از موانع شناسایی‌شده، پرسش‌نامه‌ای تهیه و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند بین 31 نفر از خبرگان و مجریان سیاستگذاری کشور توزیع گردید. بر اساس این نظرسنجی، عمده موانع موجود بر سر راه اجرای اسناد سیاست علم‌وفناوری عبارتند از: معضل اولویت‌گذاری، به گونه‌ای که کلیه اقدامات ذکر شده در سند، دارای اولویت هستند، عدم استفاده از نتایج آینده‌نگاری در تدوین اسناد، عدم انطباق‌پذیری سیاست‌ها با چالش‌های موجود، عدم شبکه‌سازی میان سیاستگذاران، حاکمیت نکردن سیاست‌های فرادستی، نبود نگاه فرابخشی، ساختار دیوان‌سالاری جزیره‌ای و نبود نگاه بلندمدت به مدیریت و راهبری برنامه‌های سیاستی. به این ترتیب، این مقاله سعی دارد تا در شناسایی و تحلیل موانع بازدارنده اجرا در ظرف‌و‌زمینه ایران گامی جدید بردارد و با روش علمی، به آسیب‌شناسی اجرای اسناد سیاستی علم‌وفناوری در کشور بپردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying Barriers to Science and Technology Policy Implementation in Iran

نویسندگان [English]

  • Mehdi Majidpour 1
  • Leila Namdarian 2
1 Faculty Member at Amirkabir University,Tehran,Iran
2 Faculty Member at Iranian Research Institute for Information Science and Technology(IRANDOC),Tehran,Iran
چکیده [English]

The incomplete implementation of policies is a problem all developed and developing countries must deal with. From the perspective of policy-making knowledge, the main reasons for the issue are factors hindering the implementation of the policies at different levels. This study aims to identify the barriers of science and technology policy implementation in Iran, with an emphasis on Iran's National Comprehensive Scientific Map as a major plan and 3 other sub-plans, namely National Aerospace Development Document, Stem Cell Science and Technology Document, and Medicinal Plants Document. To this end, a synthetic method including a quantitative and a qualitative phase is used. In the qualitative phase, by reviewing the literature, the barriers to policy implementation are classified in a framework. Then a list of barriers is provided, revised and completed with the help of some policymakers and aforementioned roadmaps and plans executives through interviews. In the quantitative phase, for weighting the identified barriers, a questionnaire is designed and distributed among 31 experts and policymaking executives through selective and subjective sampling. According to the survey, the main barriers to the implementation of the science and technology policy documents are: the problem of priorities, because each action listed in the document must have its own priority; ignoring foresight results in drafting documents; policies inadaptability with existing challenges; the absence of networking among policymakers; non-governance of major policies; the lack of multi-sectoral vision; the insular structure of bureaucracy; and lack of long-term vision to management and governance of policy programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Plans
  • Science and Technology
  • Policy-making
  • Barriers to Implementation

Akreman, J. et al., 2011. How to manage barriers to formation and implemenation of policy pakages in transport, s.l.: Optic. optimal policies for Transport in Combination.

Anderson, J., 1982. Cases in public policy-making. 2nd ed. New York: Holt Mc Dougal.

Baum, L., 1976. implementation of judicial decisions an organizational analysis. American politics Quarterly, pp. 86-114.

Berg, K., 2004. Implementing Chicago›s to Transform public housing. Chicago, s.n.

Brynard, P. A., 2005. Policy implementation: Lessons for service delivery. Livingstone, Zambia, s.n.

Bullock, C., 1980. the office for civil rights and implementation of desegregation programs in the public schools. policy studies journal, 8(4), pp. 597-615.

Calista, D., 1994. policy implementation. Marcel: Dekker Innc.

Cho, J., 1984. An introduction to the study of public policy. Monterrey: Brooks &Cole Publishing.

Denhardt, R. & Catlaw, T., 2014. theories of public organization. 7th ed. Arizona : Cengage Learning.

Egeberg, M., 1999. the impact of bureaucratic structure on policy making. public administration, 77(1), pp. 155-170.

Elmore, R. F., 1980. Complexity and control: what legislator and administrators cab do about implementating policy. Washington: Institute of Governmental Research, University of Washington.

Elmore, R. F., 1987. Instruments and strategy in public policy. review of policy research, 7(1), pp. 174-186.

Fernandez, S. & Rainey, H. G., 2006. Managing successful organizational change in the public sector. public administration review66, 66(2), pp. 168-176.

Golembiewski, R. T., 2000. Handbook of organizational behavior, revised and expanded. NewYork: Marcel Dekker INC.

Gottschalk, P., 1999. Implementation predictor formal information technology strategy. Hawaii, IEEE , pp. 77-91.

Hawlett, M. & Ramesh, M., 1998. policy subsystem configurations and policy change: operationalizing the post positivist analysis of the politics of the policy process. policy studies journal, 26(3), pp. 466-481.

Hogwood, B. & Lewis, G., 1993. why perfect implementation is unattainable. In: M. Hill, ed. London, New York: Prentice Hall/Harvester Wheatsheaf, pp. 217-225.

House, R. J. & Mitchell, T. R., 1975. Path-goal theory of leadership, Washington : Washington UNIV Seattle DEPT of Psychology.

Howlett, M., Ramesh, M. & Perl, A., 1995. Studing public policy: policy cycles and policy subsystems. Toronto: Oxford university.

Johnson, C. A. & Canon, B. C., 1984. Judicial policies: implementation and impact. Washington: CQ Press.

Kai, S., 2009. policy implementation barriers analysis: conceptual framework and pilot test in three countries, Washington: DC: Futures Group.

Khalid, H. M., 2001. Policy implementation models: the case of library and documentation services in Pakistan, 1998-2008. new library world, 102(3), pp. 87-92.

KonSULT, 2009. Barriers to implementation. [Online]

Available at: http://www.konsult.leeds.ac.uk/dmg/10/

Kostka, G., 2014. Barriers to the implementation of environmental policies at the local level in China, World Bank.

Lederer, A. L. & Vijay, S., 1988. The implementation of strategic information systems planning methodologies. MIS quarterly, 12(3), pp. 445-461.

Makinde, T., 2005. Problems of policy implementation in developing nations: the Nigerian experience. journal of social sciences, 11(1), pp. 63-69.

Marsh, D. & Allan, M. C., 2010. Toward a framework for estabilishing policy success. policy administration, 88(2), pp. 564-583.

Montjoy, R. S. & O›Toole, L. J., 1979. Toward a theory of policy implementation: an organizational perspective. public administration review, 39(5), pp. 465-476.

O›Toole, L. J., 1986. Policy recommendations for multi-actor implemenatation: an assessment of the field. journal of public policy, 6(2), pp. 181-210.

Pressman, J. & Wildavsky, A., 1984. implementation:how great expectations in Washington are dashed in Oakland: or, why it›s amazing that federal programs work at all, this being a saga of the economic evelopment administration as told by two sympathetic who seek to build moral on a found. California : Univ of California press.

Rainey, H. G. & Steinbauer, P., 1999. Galloping elephants: Developing elements of a theory of effective government organizations. journal of public administration research and theory, 9(1), pp. 1-32.

Richardson, W., 2007. public policy failure and fiasco in education: perspective on the British examinations crises 2000-2002 and other episodes since 1975. oxford review of education routiedge, 33(2), pp. 143-160.

Rosenbaum, N., 1980. statutory structure and policy implementation: the case of wetlands regulation. policy studies journal, 8(4), pp. 575-596.

Sabatier, P. A., 1991. Toward better theories of the policy process. PS:political science and politics, 24(2), pp. 147-156.

Sabatier, P. & Mazmanian, D., 1980. the implementation of public policy: a framework of analysis. policy studies journal, 8(4), pp. 538-560.

Skogstad, G., 2007. policy failure, policy learning and policy development in a context of internationalization. Saskatoon, Univ.of Saskatchewan.

Smith, J. E., 2006. Science and technology foresight: a provocative tool for contending with future challenges in food safety and public veterinary medicine. veterinaria italiana, 43(2), pp. 237-246.

Somit, A. & Steven A., P., 2003. Human nature and public policy: An evolutionary approach. London: Palgrave Macmillan.

Somit, A. & Steven, A., 2003. Human nature and public policy: an evolutionary approach. London: Palgrave Macmillan.

امیری، م.، 1385. درآمدی بر شناخت شناسی چالش، در تحقق و پیاده سازی سند چشم انداز. مجله مطالعات دفاعی استراتژیک، صص. 33-46.

ثقفی، ع.، 1387. اجرای خط مشی عمومی: بررسی نقش عقلانیت در مراحل تدوین خط مشی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.

دانایی فرد، ح.، الوانی، س. و آذر، ع.، 1383. روش شناسی تحقیق کمی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: صفار-اشرافی.

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1389. نقشه جامع علمی کشور، تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1391. سند جامع توسعه هوا-فضای کشور، تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1392. سند ملی علوم و فناوری های سلول های بنیادی، تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، 1392. سند ملی گیاهان دارویی و طب سنتی، تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

رجب بیگی، م.، 1378. موانع دستیابی به اجرای خط مشی های عمومی. مجله مددیریت دولتی، صص. 73-84.

رحمت الله، ق. پ.، 1387. تصمیم گیری سازمانی و خط مشی گذاری عمومی. تهران: سمت.

شریف زاده، ف.، الوانی، س.، رضایی منش، ب. و مختار پوریان، م.، 1392. موانع اجرای سیاستهای فرهنگی کشور طی برنامه های اول تا چهارم توسعه: بررسی تجربیات مدیران فرهنگی. اندیشه مدیریت راهبردی، صص. 63-77.

مرتضوی، م.، فروزنده دهکردی، ل. ا. و زارع پور نصیرآبادی، ف. ا.، 1391. ارزیابی و اولویت بندی موانع اجرای قانون مدیریت خدمات شهری. پژوهش های مدیریت در ایران.

مقدس پور، س.، دانایی فرد، ح. و کردنائیج، ا.، 1392. واکاوی عوامل کلیدی در عدم موفقیت برخی خط مشی های عمومی در ج.ا.ا: مطالعه خط مشی های مالیاتی کشور. مدیریت فرهنگ سازمانی، صص. 33-68.