بررسی تأثیر کارکردهای مدیریت منابع انسانی برخلاقیت و نوآوری در محصول و فرآیند (مورد مطالعه: شرکت‌های دانش بنیان مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

خلاقیت کارکنان تاثیر بسزایی در نوآوری و بقای سازمانی دارد. عملکرد خوب سازمان در حوزه نوآوری می‌تواند موجب حفظ مزیت رقابتی و رشد و توسعه سازمان شود. سازمانی که به دنبال خلاقیت و نوآوری است نباید از اهمیت و تاثیر کارکردهای مدیریت منابع انسانی بر خلاقیت و نوآوری غافل شود. در این پژوهش با استفاده از نمونه‌ای 107 تایی از شرکت‌های دانش بنیان پارک علم و فناوری دانشگاه تهران به بررسی رابطه بین کارکردهای مدیریت منابع انسانی با خلاقیت کارکنان و نوآوری محصول و نوآوری فرآیند پرداخته شده است. پژوهش حاضر بر اساس هدف، پژوهشی کاربردی و از نظر جمع‌آوری داده‌ها پژوهشی پیمایشی- توصیفی است. جمع‌آوری داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه انجام شده است. پایایی پرسشنامه‌ها با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی (CR) و روایی پرسشنامه‌ها با محاسبه دو معیار روایی همگرا و واگرا که مختص مدل‌سازی معادلات ساختاری است، مورد تایید قرار گرفت. همچنین برای تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از روش معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزار اسمارت پی.ال.اس استفاده گردیده است. نتایج پژوهش نشان داد که کارکردهای مدیریت منابع انسانی تاثیر مثبت و مستقیمی بر خلاقیت کارکنان و خلاقیت کارکنان تاثیر مستقیم و مثبتی بر نوآوری محصول و نوآوری فرآیند دارد. همچنین نقش میانجی خلاقیت کارکنان در اثرگذاری کارکردهای مدیریت منابع انسانی بر نوآوری محصول و نوآوری فرآیند مورد تایید قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the Impact of Human Resources Management Functions on Creativity, Product Innovation and Process Innovation (Case Study: Knowledge-Based Companies Based in Science and Technology Park of University of Tehran)

نویسندگان [English]

  • Ghazaleh Taheriattar 1
  • reza rostamlou 2
1 publia administration department, faculty of management, university of Tehran, Tehran, Iran
2 Public administration department, faculty of management, university of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

The creativity of staff has a significant impact on organizational innovation and survival. The good performance of the organization in the field of innovation can maintain the competitive advantage and growth of the organization. An organization looking for creativity and innovation should not overlook the importance and impact of human resource management function on organization innovation. In this research, we used a sample of 107 knowledge-based companies from Tehran University of Science and Technology Park to investigate the relationship between human resource management function with employee creativity, product innovation and process innovation. The present research is based on the purpose of applied research and is a survey-descriptive research data collection. Data collection was done through a questionnaire. reliability of the questionnaires was confirmed by calculating the Cronbach's alpha coefficient and composite reliability (CR) and validity of the questionnaires by calculating the convergent and divergent validity criteria, which is specific to the structural equation modeling. Also, for analyzing aggregated data, Structural Equation Method has been used with using Smart PLS software. The results of this study showed that HRM practices have a direct and positive effect on employees' creativity and employees' creativity have a direct and positive effect on product and process innovation. Also, the mediator role of Employees creativity in the impact of HRM practices on product innovation and process innovation was confirmed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human Resources Management Functions
  • employee creativity
  • product innovation
  • process innovation

احمدی، عباداله. 1395. رابطه خلاقیت و نوآوری با بهره‌وری منابع انسانی. رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 27 (7)، 209-222.

اژدری گلناز؛ لگزیان، محمد؛ شیرازی، علی؛ فیاضی، بی­بی مرجان. 1397. نوآوری و خلاقیت در اجرای اقدامات مدیریت منابع انسانی در شرکت‌های دانش‌بنیان. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 7 (4)، 1-32.

اصغری، حرمت؛ دانش فرد، کرم اله؛ میرسپا سی، ناصر. 1397. تحلیل عملکرد شرکت‌های دانش‌بنیان موردمطالعه: شرکت‌های موجود در پارک‌های علم و فناوری تهران، مدیریت بهره­وری، 12 (45)، 30-7.

آقایی، عنایت‌الله؛ ستوده کویری آرانی، حسین. 1385. خلاقیت و نوآوری. پژوهش‌های مدیریت راهبردی 37 (13) 24-40.

آناهید، محمد. 1392. منابع انسانی و عملیات نوآوری در سازمان. پژوهش‌های علوم انسانی، 30 (5)، 45-60.

پورتیمور فرد تبریزی، فرزین؛ جمشیدی، لاله. 1393. بررسی عملکرد نوآورانه شرکت های دانش بنیان مستقر در مرکز رشد علم و فناوری دانشگاه سمنان. صنعت و دانشگاه، 7 (23 و 24)، 52-37.

جهانیان، رمضان؛ حدادی، طاهره. 1394. بررسی رابطه‌ی بین سرمایه‌ی فکری با نوآوری و خلاقیت منابع انسانی در سازمان. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 17(5)، 65-92.

حسینی، ابوالحسن؛ تبسمی، امیر؛ دادفر، زهرا. 1396. بررسی تأثیر کارکردهای مدیریت منابع انسانی بر عملکرد سازمانی. چشم‌انداز مدیریت دولتی، 29، 171-155.

دلال نصیری، سمانه؛ احمدی، عبادالله؛ برزگر، مجید. 1391. رابطه خلاقیت و نوآوری با رضایت شغلی در شاغلان صنایع‌دستی شیراز. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 2 (3)، 204-169.

رجبی فرجاد، حاجیه. 1395. بررسی نقش میانجی قابلیت‌های مدیریت دانش در ارتباط بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و نوآوری. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 8(3)، 239-265.

رجبی فرجاد، حاجیه. 1395. بررسی نقش میانجی قابلیت‌های مدیریت دانش در ارتباط بین اقدامات مدیریت منابع انسانی و نوآوری. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 25(0)، 239-265.

رجبی، مریم؛ حسنی، محمد؛ مهاجران، بهناز. 1395. بررسی نقش فعالیت‌های توسعه منابع انسانی بر نوآوری کارکنان با آزمون نقش میانجی مدیریت دانش و یادگیری سازمانی در میان کارکنان کمیته امداد امام خمینی (ره)، استان آذربایجان غربی. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 6(3)، 151-178.

رشیدی، اسماعیل؛ شهرآرای، مهرناز. 1387. بررسی رابطه خلاقیت با منبع کنترل. نوآوری‌های مدیریت آموزشی (اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی)، 3 (3)، 99-81.

سید نقوی، میرعلی؛ پور برخورداری، امین. 1391. نقش کارکردهای مدیریت منابع انسانی و رفتار شهروندی سازمانی در کارآفرینی سازمان. منابع انسانی ناجا، 28، 7-28.

طالبی، کامبیز؛ داوری، علی؛ نجم­آبادی، عامر. 1392. شناسایی تأثیر سرمایه فکری بر تشخیص فرصت‌های کارآفرینانه در شرکت‌های دانش‌بنیان. مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، 22(71)، 19-48.

عباسپور، عباس. 1381. مقایسه‌ی کارکردهای منابع انسانی دانشگاه با کارکردهای مدیریت راهبردی منابع انسانی، مجله دانش مدیریت، 51، 106-85.

میرغفوری، سیدحبیب­الله؛ صیادی تورانلو، حسین؛ کریمی­نیا، مریم. 1392. رتبه بندی عوامل مؤثر بر ارتقای نوآوری در شرکت­های وابسته به مراکز رشد با استفاده از تکنیک تاپسیس فاز[i]ی، مطالعه موردی پارک علم و فناوری یزد. رشد فناوری، 9(36)، 28-19.

 

Ahlin, B., Drnovšek, M., & Hisrich, R. D. 2013. Entrepreneurs’ creativity and firm innovation: the moderating role of entrepreneurial self-efficacy. Small Business Economics, 43(1), pp. 101–117.

Anand, N., Gardner, H. K., & Morris, T. 2007. Knowledge-based innovation: Emergence and embedding of new practice areas in management consulting firms. Academy of Management Journal, 50(2), pp. 406-428.

Anderson, N., Potočnik, K., & Zhou, J. 2014. Innovation and creativity in organizations: A state-of-the-science review and prospective commentary. Journal of Management, 40(5), pp. 1297–1333.

Axtell, C.M., Holman, D.J., Wall, T., 2006. Promoting innovation: a change study. J. Occup. Organ. Psychol. 79 (3), pp. 509–516.

Baer, M. 2012. Putting creativity to work: The implementation of creative ideas in organizations. Academy of Management Journal, 55, pp. 1102-1119.

Batey, M. 2012. The measurement of creativity: From definitional consensus to the introduction of a new heuristic framework. Creativity Research Journal, 24(1), pp. 55–65.

Byron, K., Khazanchi, S., and Nazarian, D. 2010, ‘The Relationship Between Stressors and Creativity: A Meta-Analysis Examining Competing Theoretical Models, Journal of Applied Psychology, 95, pp. 201–212.

Ceylan, C. 2013. Commitment-based HR practices, different types of innovation activities and firm innovation performance, The International Journal of Human Resource Management, 24(1), pp. 208-226.

Carboni, O. A. and Russu, P. 2018. Complementarity in product, process, and organizational innovation decisions: evidence from European firms. R&D Management, 48, pp. 210-222.

Chen, C. and Huang, J. 2007. How Organizational Climate and Structure Affect Knowledge Management: The Social Interaction Perspective. International Journal of Information Management, 27 (2), pp.104-118.

Chen, C.-J., & Huang, J.-W. 2009. Strategic human resource practices and innovation performance—The mediating role of knowledge management capacity. Journal of business research, 62(1), pp. 104-114.

Collins, C. J., & Smith, K. G. 2006. Knowledge exchange and combination: The role of human resource practices in the performance of high-technology firms. Academy of Management Journal, 49(3), pp. 544-560.

Damanpour F,Walker RM and Avellaneda CN. 2009. Combinative effects of innovation types and organizational performance: A longitudinal study of service organizations. Journal of Management Studies, 46(4), pp. 650–675.

David J. Hughes, Allan Lee, Amy Wei Tian, Alex Newman, Alison Legood. 2018. Leadership, creativity, and innovation: A critical review and practical recommendations, The Leadership Quarterly, 29(5), pp. 549-569.

De Leede, J., & Looise, J. K. 2005. Innovation and HRM: Towards an integrated framework. Creativity and Innovation Management, 14, pp. 108–117.

Delery, J.E. and Doty, D.H. 1996. Modes of theorizing in strategic human resource management: Tests of universalistic, contingency, and configurational performance predictions. Academy of management journal 39(4), pp. 802-835.

Demo, G., Neiva, E.R., Nunes, I. and Rozzett, K. 2012. Human resources management policies and practices scale (HRMPPS): Exploratory and confirmatory factor analysis. BAR-Brazilian Administration Review, 9(4), pp. 395-420.

Dorenbosch, L., Engen, M. L. v., & Verhagen, M. 2005. On‐the‐job innovation: the impact of job design and human resource management through production ownership. Creativity and innovation management, 14(2), pp. 129-141.

Dul, J., & Ceylan, C. 2014. The Impact of a Creativity-supporting Work Environment on a Firm’s Product Innovation Performance. Journal of Product Innovation Management, 31(6), pp. 1254–1267.

Egan, T.M. 2005, ‘Factors Influencing Individual Creativity in the Workplace: An Examination of Quantitative Empirical Research, Advances in Developing Human Resources, 7, pp. 160–181.

Escribá-Carda N., Canet-Giner M.T., Balbastre-Benavent F. 2014. The Key Role of Human Resource Practices for the Promotion of Creativity and Innovation: A Spanish Case Study. In: Hervás-Oliver JL., Peris-Ortiz M. (eds) Management Innovation. Springer Proceedings in Business and Economics. Springer, Cham

Global Innovation Index, 2018. Data from https://www.globalinnovationindex.org/analysis-indicator

Hanedaa,S; Itob, K. 2014. Organizational and human resource management and innovation: Which management practices are linked to product and/or process innovation?. Research Policy, 47(1), pp. 194-208.

Hirst, Giles., Van Knippenberg, Daan., Zhou, Jing. 2009. A cross-level perspective on employee creativity: Goal orientation, team learning behavior, and individual creativity. Academy of management journal, 52(2), pp. 280-293.

Hsu, C. H., Chang, A. Y., & Luo, W. 2017. Identifying key performance factors for sustainability development of SMEs–integrating QFD and fuzzy MADM methods. Journal of Cleaner Production, 161, pp. 629-645.

Huselid, M. A., Jackson, S. E., & Schuler, R. S. 1997. Technical and strategic human resources management effectiveness as determinants of firm performance. Academy of Management Journal, 40(1), pp. 171-188.

Jiang, J., Wang, S. and Zhao, S. 2012. Does HRM facilitate employee creativity and organizational innovation? A study of Chinese firms. The International Journal of Human Resource Management 23(19), pp. 4025-4047.

Jimenez-Jimenez, D., & Sanz-Valle, R. 2005. Innovation and human resource management fit: an empirical study. International journal of Manpower, 26(4), pp. 364-381.

Jimenez-Jimenez, D., & Sanz-Valle, R. 2008. Could HRM support organizational innovation? The International Journal of Human Resource Management, 19(7), pp. 1208-1221.

Kiantoa, A., Sáenzb, J., Aramburub, N. 2017. Knowledge-based human resource management practices, intellectual capital and innovation. Journal of Business Research, (81), pp. 11–20.

Lau, C.M., and Ngo, H.Y., (2004), ‘The HR System, Organizational Culture, and Product Innovation. International Business Review, 13, pp. 685–703.

Laursen, K., & Foss, N. J. (2014). Human resource management practices and innovation. In M. Dodgson, D. Gann, & N. Phillips (Eds.), Handbook of innovation management (pp. 505–530). Oxford: Oxford University Press.

Licuanan, B.F., Dailey, L.R., and Mumford, M.D. (2007), ‘Idea Evaluation: Error in Evaluating Highly Original Ideas. Journal of Creative Behavior, 41, pp. 1–27.

Lin, L.H. 2011. Electronic Human Resource Management and Organizational Innovation: the Roles of Information Technology and Virtual Organizational Structure. The International Journal of Human Resource Management, 22, pp. 235–257.

Ling, T. C., & Mohd Nasurdin, A. 2010. Human resource management practices and organizational innovation: An empirical study in Malaysia. Journal of Applied Business Research, 26(4), pp. 105-116.

McLean, Laird D. 2005. Organizational culture’s influence on creativity and innovation: A review of the literature and implications for human resource development. Advances in developing human resources, 7(2), pp. 226-246.

Mumford, M. D., & McIntosh, T. 2017. Creative thinking processes: The past and the future. The Journal of Creative Behavior, 51(4), pp. 317–322.

Nieves, J., Quintana, A. and Osorio, J. 2016. Organizational knowledge and collaborative human resource practices as determinants of innovation. Knowledge management research & practice, 14(3), pp. 237-245.

OECD (2005), Oslo Manual. Guidelines for Collecting and Interpreting Innovation Data (3rd ed.), Paris: OECD.

Parker, S. 2000. From Passive to Proactive Motivation: The Importance of Flexible Role Orientations and Role Breadth Self-Efficacy. Applied Psychology, 49, pp. 447–469.

Revilla, Elena & Rodriguez-Prado, Beatriz. 2018. Bulding ambidexterity through creativity mechanisms: Contextual drivers of innovation success. Research Policy. 47(9), pp. 1611-1625.

Salem IE-B .2014. Toward better understanding of knowledge management: Correlation to hotel performance and innovation in five-star chain hotels in Egypt. Tourism and Hospitality Research, 14(4), pp. 176–196.

Sarooghi, H., Libaers, D., Burkemper, A. 2015. Examining the relationship between creativity and innovation: a meta-analysis of organizational, cultural, and environmental factors. J. Bus. Ventur. 30 (5), 714–731.

Tenenhaus, M., Vinzi, V.E., Chatelin, Y.-M. and Lauro, C. 2005. PLS path modeling. Computational statistics & data analysis, 48(1), pp. 159-205.

Wang, C; Ahmed, P. 2004. The development and validation of the organizational innovativeness construct using confirmatory factor analysis. European Journal of Innovation Management, 7(4), pp. 303–313.

Wang, P. et al. 2013. A workgroup climate perspective on the relationships among transformational leadership, workgroup diversity, and employee creativity. Group & Organization Management, 38(3), pp. 334-360.

Wen Wu, S. 2010. Linking Bayesian networks and PLS path modeling for causal analysis. Expert Systems with Applications, 37 (1), pp. 134–139.

Yang, M.-L., Wang, A. M.-L., & Cheng, K.-C. 2009. The impact of quality of is information and budget slack on innovation performance. Technovation, 29(8), pp. 527–536.

Zhang, X., and Bartol, K.M. 2010. Linking Empowering Leadership and Employee Creativity: The Influence of Psychological Empowerment, Intrinsic Motivation, and Creative Process Engagement. The Academy of Management Journal, 53, pp. 107–128.

Zhou, J., & Shalley, C. E. 2003. Research on employee creativity: A critical review and directions for future research. Research in personnel and human resources management (pp. 165-217): Emerald Group Publishing Limited.

Zhou, K. Z. (2006). Innovation, imitation, and new product performance: The case of China. Industrial Marketing Management, 35(3), pp. 394-402