مدلی برای توسعه‌ی توانمندی‌های فناورانه فضایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکزملی فضایی

2 استاد تمام دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 دانشگاه تهران

چکیده

دستیابی و بهره برداری از فضا بواسطه توانمندیهای فناورانه فضایی بدست میآید. اجرای برنامه ده ساله اول فضایی، ابلاغ سند جامع توسعه هوافضا و دستاوردهای فضایی مبین توانمندسازی کشور دراین عرصه راهبردی است. دستیابی به فناوری در کشورهای درحال توسعه مبتنی بریادگیری وخرید فناوری است، به دلایل شرایط سیاسی، نحوه ایجاد و رشد فناوریهای فضایی در ایران اینگونه نیست. هدف اصلی پژوهش دستیابی به مدلی جهت  تجویز عوامل توانمندساز فناورانه فضایی ایران است. واحد تحلیل، بخش فضایی و دوره زمانی پیش از انقلاباسلامی تا کنون میباشد.این تحقیق از منظرهدف کاربردی و از نظر اجرا یک پژوهش آمیخته است. بعد از مطالعات اسنادی و انجام مصاحبههای اکتشافی، دادههای کیفی جمع آوری  و از طریق تحلیل محتوا وکدگذاری، مدل استخراج گردید. در بخش مطالعات کمّی با استفاده از پرسشنامه‌ عوامل بدست آمده از مصاحبه های اکتشافی مورد قضاوت جامعه آماری قرار گرفته و اهمیت آنها از طریق بار عاملی بصورت کمی مشخص شد  طی انجام پژوهش، بیش از شصت عامل در قالب هشت مولفه به عنوان عوامل توانمند ساز فناوری فضایی کشور با چارچوب سند جامع توسعه هوافضا شناسایی شدند. پایش و توجه به این عوامل در وضعیت کنونی که بخش فضایی درگیر چالشهای فراوانی در سطح سیاستگذاری، اولویت دهی و تخصیص منابع برای پیشبرد برنامههای فضایی است میتواند باعث شتاب هرچه بیشتر در اکتساب و توسعه توانمندیهای فناورانه مورد نیاز شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Model For The Development Of Iran's Space Technological Capabilities

نویسندگان [English]

  • Shapor Keramat 1
  • Manouchehr Manteghi 2
  • Ahmad JafarNejad 3
1 INSA
2 Malek-Ashtar University of Technology
3 Tehran University
چکیده [English]

Access to space and exploitation from it is achieved through space technological capabilities. The implementation of the first decade space program, the announcement of a comprehensive aerospace development plan and space achievements, represent the country's empowerment in this strategic field. While space development patterns of developing countries are based on learning and technology transfer, but due to the country's specific circumstances, the model of space technologies development and pace capability building does not match them. The unit of scale is aerospace sector and its period before the Islamic Revolution until now. The type of research is applied in order to develop knowledge and in the action aspect is mixed method. After documentary studies and exploratory interviews, qualitative data were collected and analyzed by content analysis and coding. In a quantitative section, a questionnaire was used and descriptive and inferential statistical methods were used.In addition to defining the developmental stages and growth of space capabilities , 61 factors were identified in the form of eight technological capability components Monitoring and paying attention to these factors in the current state of affairs that the spatial sector faces many challenges at the policy level, prioritizing and allocating resources to advance spatial plans can accelerate the acquisition and development of the required technological capabilities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Technological Capabilities
  • aerospace development plan
  • Space Development