نگاه طیفی به علوم: راه‌حلی برای مباحثه تجاری‌سازی تحقیقات علمی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز پژوهشی جغرافیایی و اجتماعی، دانشگاه حکیم سبزواری

2 مرکز پژوهشی جغرافیایی و اجتماعی

3 گروه سیاست علم مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

چکیده

مباحثه تجاری سازی تحقیقات علمی مجموعه استدلال‌ها، نظریه‌ها و آرایی است که در موافقت یا مخالفت با این پدیده معاصر در مدیریت علم و فناوری ‏به نگارش درآمده است. مرور بر این مباحثه در ایران و سراسر دنیا نشان می‌دهد که اکثر قریب به‌اتفاق محققان فضای تحقیقات علمی را یکسان و همگن ‏فرض کرده‌اند؛ به نحوی که یک قاعده کلی را برای انواع تحقیقات جایز می‌دانند. در این مقاله نشان می‌دهیم پیش فرض ایشان صادق نیست. فضای ‏تحقیقات علمی ناهمگن است و می‌توان انواع تحقیقات را در طیفی از بنیادی تا کاربردی قرار داد. با حرکت بر روی این طیف، ویژگی‌های اقتصادی علم ‏مانند استثناپذیری، رقابت‌پذیری، عدم تعین و تقسیم‌پذیری تغییر می‌کنند. به کمک این دو ملاحظه، نگاه طیفی به علوم و تغییر ویژگی‌های اقتصادی، یک ‏پاسخ ممکن به مباحثه تجاری سازی تحیقات علمی را صورتبندی می‌کنیم. تحلیل‌های ما در مقاله نشان می دهند که دولت اگرچه لازم است تامین مالی ‏بخش هایی از تحقیقات علمی را به دست نامرئی بازار بسپرد، اما در طیف تحقیقات بنیادی لازم است دخالت کند و به جبران شکست بازار در این زمینه ‏بپردازد.‏

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Spectral Look at Science: ‎A Solution to the Debate of Commercialization of Scientific Research

نویسندگان [English]

  • mohammad amin baradaran niko 1
  • hossein ghodrati 2
  • arash mosavi 3
1 hakim sabzevari university
2 hakim sabzevari university
3 National Research Institute of Science Policy
چکیده [English]

The debate of commercialization of scientific research is all of arguments, theories and ideas written ‎in ‎defending or rejecting this contemporary phenomenon in management of science and technology. A review ‎of ‎this debate in Iran and the world shows that most scholars has assumed the space ‎of scientific research to ‎be ‎similar and homogeneous; allowing one general rule to all kind of ‎researches. In this paper, we show ‎their ‎presupposition is not correct. The space of scientific research is heterogeneous and the kinds of ‎scientific ‎researches can be drawn in a spectrum from fundamental to applied. The economic characteristics of ‎science ‎such as excludability, rivalry, indeterminacy and divisibility change by moving on this spectrum. We ‎formulate ‎one possible answer to the debate of commercialization of scientific researches, by ‎using the ‎achieved ‎comments, spectral look at science and changing economic characteristics.‎ The using method is ‎philosophical-theoretical analysis. The analyses in this paper show that ‎although the government should entrust ‎financing of a part of ‎scientific researches to the invisible hand of ‎market, it must intervene in the spectrum ‎of ‎fundamental and compensate for market failure.‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Commercialization of Scientific Research"
  • "Fundamental Sciences"
  • "Applied Sciences"
  • "Economics of Science"
  • "‎Science and Technology Policy Making".‎ "Exclusive". "Rival"
Apple, M., 2005. Education, Markets and an Audit Culture. Critical Quarterly (47), pp. 11–29.
Arrow, K. J., 1962. Economic Welfare and the Allocation of Resources for Invention. The Rate
and Direction of Inventive Activity. National Bureau of Economic Research, Princeton: Princeton
University Press.
Brown, J.R., 2000. Privatizing the university--the new tragedy of the commons. Science, 290(5497),
pp.1701-1702.
Bush, V., 1945. Science: The Endless Frontier. https://www.nsf.gov/od/lpa/nsf50/vbush1945.htm.
Callon, M., 1994. Is Science a Public Good. Science, Technology, and Human Values, (19), pp. 395-424.
Dasgupta, P. & David, P. A., 1994. Toward a New Economics of Science. Research Policy, 23(5), pp.
487-521.
Downie, J., 2006. The Power of Money: Commercialization of Research Conducted in Public
Institutions. Journal of Otago Law Review, 11(2), pp. 305-324.
Evans, J. A., 2010. Industry collaboration, scientific sharing, and the dissemination of knowledge.
Social Studies of Science, 40(5), pp.757-791.
Hargreaves Heap, S., 2002. Making British Universities Accountable: In the Public Interest?. In Philip
Mirowski & Esther-Mirjam Sent (eds) (2002), Science Bought and Sold. Chicago: University of
Chicago Press, pp. 387–411.
Johnson, H.G., 1972. Some economic aspects of science. Minerva 10(1), pp. 10-18.
Ktepe, G.D., 2004. Mechanisms for transferring university research results to industry: Licensing and
university Start-up, division of innovation-LTH Lund University. Swedish Institute for Growth Policy
Studies. Retrieved from http://www.innovation.lv/ino2/publications/ A2004_007.pdf
Lave, R, Mirowski, P, Randalls, S., 2010. Introduction: STS and neoliberal science. Social Study of
Science, 40(5), pp. 659-675.
McEachern, W.A., 2006. Economics: A contemporary introduction. Cengage Learning.
Mirowski, P & Van Horn, R., 2005. The contract research organization and the commercialization of
scientific research. Social studies of science, 35(4), pp. 503-548.
Mirowski, P & Sent, E. M., 2008. The commercialization of science and the response of STS.
Narula, R., 2003. Globalization and Technology. Cambridge: Polity Press.
National Science Board (NSB). 2004. Science and Engineering Indicators 2002 (Arlington, VA:
National Science Foundation). Available at: www.nsf.gov/sbe/srs/seind02.
Nelson, R.R., 1959. The simple economics of basic scientific research. Journal of political economy,
67(3), pp.297-306.
OECD. (2002). The Measurement of Scientific and Technological Activities Frascati Manual 2002:
Proposed Standard Practice for Surveys on Research and Experimental Development. Cambridge
University Press.
Pestre, D. and Krige, G.J., 1997. Some thoughts on the early history of CERN.
Reamer, A., 2003. Technology transfer and commercialization: their role in economic development.
www. eda. gov/PDF/eda_ttc. pdf.
Roll-Hansen, N. (2009). Why the distinction between basic (theoretical) and applied (practical) research
is important in the politics of science. London School of Economics and Political Science, Contingency
and Dissent in Science Project.Rothbard, M. N., 2015. Science, technology, and government. Ludwig von Mises Institute.
Schillo, S., 2014. Commercialization and Public Good: Conflict, Complement, or Critical Component?.
Technology Innovation Management Review, 4(7), pp. 27-37.
Sismondo, S., 2009. Ghosts in the machine: publication planning in the medical sciences. Social Studies
of Science, 39(2), pp. 171-198.
Stokes, D.E., 2011. Pasteur's quadrant: Basic science and technological innovation. Brookings
Institution Press.
جاهد، حسینعلی، آراسته، حمید رضا.، 1392 ، عوامل برون سازمانی مؤثر در تجاری سازی نتایج پژوهشی، فصلنامه پژوهش و
برنامه ریزی در آموزش عالی، 19 ) 67 (، صص 68 - 45 .
حسنقلی پور، حکیمه، قلی پور، آرین، محمدی قاضی محله، مهدی، روشندل اربطانی، طاهر.، 1389 ، الزامات، ضرور تها و
مکانیزم های تجاری سازی دانش در دانشکد ههای مدیریت، مدیریت بازرگانی، 2) 6(، صص 60 - 41 .
ذاکر صالحی، غلامرضا.، 1395 ، http://www.isna.ir/news/95022616222
ذاکر صالحی، غلامرضا.، 1395 ، http://www.mehrnews.com/news/3614742
سلطانی گردفرامرزی، حامد.، تجار یسازی؛ عاملی مؤثر در رشد بنگا ههای دانش بنیان و توسعه اقتصاد ملی، پارک فناوری
پردیس.
عباسی، بدری، قلی پور، آرین، پیران نژاد، علی.، 1389 ، پیامدهای ناخواسته تجاری سازی در آموزش عالی، پژوهش و
برنامه ریزی در آموزش عالی، 46 ، صص 182 - 155 .
عباسی، بدری، قلی پور، آرین، دلاور، علی، جعفری، پریوش.، 1388 ، تحقیق کیفی پیرامون تأثیر رویکرد تجاری سازی بر
ارزش های سنتی دانشگاه، سیاست علم و فناوری، 2) 2(، صص 76 - 63 .
فراستخواه، مقصود.، 1395 ، http://farasatkhah.blogsky.com/1395/02/27/post-319
فکور، بهمن.، 1385 ، مروری بر مفاهیم نظری تجاری سازی نتایج تحقیقات، رهیافت، شماره 37 ، صص 32 - 24 .
فکور، بهمن.، 1384 ، تجاری سازی نتایج تحقیقات، رهیافت، شماره 34 ، صص 58 - 53 .
فکور، بهمن، حاجی حسینی، حجت الله.، 1387 ، کارآفرینی دانشگاهی و تجاری سازی نتایج تحقیقات در دانشگاه های ایران،
سیاست علم و فناوری، 1) 2(، صص 70 - 59 .
قانعی راد، محمدامین، 1394 ، http://www.ana.ir/news/100194
قانعی راد، محمدامین، http://www.isa.org.ir ،1395
گودرزی، مهدی، بامداد صوفی، جهانیار، اعرابی، سید محمد؛ امیری، مقصود.، 1390 ، الگوی فرایند تجاری سازی فناوری در
مؤسسات تحقیقاتی دولتی ایران، سیاست علم و فناوری، شماره 14 ، صص 56 - 41 .
گودرزی، مهدی، بامداد صوفی، جهانیار، اعرابی، سید محمد، امیری، مقصود.، 1392 ، الگوی جامع تجاری سازی فناوری در
پژوهشگاه های دولتی ایران، مدیریت توسعه فناوری، شماره 1، صص 66 - 37 .
مهدی، رضا.، 1389 ، توسعه تجاری سازی دستاوردهای علمی از طریق تحقیقات تولید نیمه صنعتی، فصلنامه تخصصی پار کها
و مراکز رشد، 24 ، صص 38 - 30 .
موسوی، آرش، برادران نیکو، محمدامین.، 1397 ، مباحثه تجاری سازی تحقیقات علمی: بازخوانی انتقادی و ترسیم مسیریبرای آینده، رهیافت، شماره 71 ، صص 53 - 33 .
ندیرخانلو، سمیرا، قلی پور، آرین، پورعزت، علی اصغر.، 1389 ، تبیین موانع کارآفرینی دانشگاهی و تجاری سازی دانش در
دانشگاه تهران، سیاست علم و فناوری، سال دوم، صص 76 - 65 .
واعظی، رضا، نریمانی امیررضا، الوانی، سیدمهدی، قربانی زاده، وجه اله.، 1396 ، شناسایی عوامل و موانع برون سازمانی
دانشگاه در تجار یسازی پژوهش های علوم انسانی، فصلنامه فرایند مدیریت و توسعه، شماره 99 ، صص 110 - 81 .