سازگارپذیری یا پیشگامی: تحلیلی از انتخاب راهبرد مناسب تاب‏آوری سازمانی بر اساس ظرفیت و کیفیت نهادی محیطی درک‏شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری کارآفرینی، مشاور هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

3 استادیار و عضو هیات علمی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران، ایران.

چکیده

تاب‏آوری نوعی رفتار سازمانی در پاسخ به بحران‏ها و چالش‏های محیطی است که با هدف بهبود و انسجام عملکرد، موجب تغییر مسیر سازمان ازطریق استفاده از فرصت‏ها و اقدامات نوآور می‏گردد. از آنجاکه تاب‏آوری چارچوبی ایجاد می‏نماید که موجب سازگاری یا پیشگامی محیطی خواهد شد، در این مطالعه با هدف فهم ارتباط انتخاب راهبرد تاب‏آوری سازمان با ویژگی‏های محیط کسب‏وکار کشور ایران تلاش شد به این سوال پاسخ داده شود که «چگونه می‏توان با افزایش سطح کلی قابلیت تاب‏آوری موجب تعدیل اثرات محیط بر سازمان‏ها و بنگاه‏های ایرانی شد». این پژوهش از نظر هدف کاربردی است که با روش کیفی نظریه برخاسته از داده‏ها (رویکرد گلیزری) و تکنیک مصاحبه عمیق هدفمند انجام شده است. یافته‏های حاصل از تحلیل مصاحبه 10 کارآفرین تثبیت‏شده با تجربه‏ی تاب‏آوری و دو پژوهشگر کارآفرینی با تجربه‏ی مرشدی کسب‏و‏کار، نشان داد در محیط کسب‏و‏کار ایران برهم‏کنش سه جریان تاب‏آوری: شناختی، عاطفی-ارزشی و رفتاری موجب انتخاب نوعی الگوی پیشگامی می‏گردد که در آن رویکرد به شش عامل دسترسی به موفقیت، فرصت، تغییرات محیطی، ساختار سازمانی، اطلاعات و یادگیری با رویکرد سازگارپذیری سازمان‏های پیرو متفاوت است. براین اساس به سیاستگذاران توصیه می‏شود با تحلیل و انتخاب الگوی مناسب تاب‏آوری سازمان، مدل کسب‏و‏کار سازمان را متحول نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Pro-activeness or Adaptability: Analyzing Appropriate Organizational Resilience Strategies Based on Perceived Business Environment Capacity & Institutional Quality

نویسندگان [English]

  • Reza manochehri rad 1
  • hesam zand hesami 2
  • Ali davari 3
1 PhD of Entrepreneurship, Board of Directors Adviser at Social Security Organization ,Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Industrial Management, Faculty of Management & Accounting, Science and Research Branch Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Faculty of Entrepreneurship, Tehran University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Organizational resilience (OR) is an organizational behavior for answering crisis and challenges. It redirects the organization to use opportunities and innovation, with the results improvement and coherence of the performance. Since the resilience creates framework with adaptive or proactive environmental approach, with the aim of understanding the relationship between organizational resilience strategy and the characteristics of Iran's business environment the current study has tried to answer the question: “How to increase the overall level of OR that moderate environmental effects on Iranian business?” This research is applied in terms of purpose. The research method has used the qualitative grounded theory (Glaisarian approach) with deep targeted interviews. The results of 10 established entrepreneur’s interviews, who have had resilient experience in their work & 2 entrepreneurship researchers, who have had business mentorship experience have shown proactive pattern is selected by the interaction of three resilience stream (Cognitive Resilience, Affective-Value Resilience & Behavior Resilience) in IRAN’s business environment. In This pattern, access to success, opportunity, organizational structure, information and learning is different with adoptive approach. Finally, it is recommended that policy makers reform business model rebuilding and recreation by choosing the appropriate pattern of OR.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Resilience
  • Adoptability
  • Proactivity
  • Institutional Quality & Capacity of Environment
Adger, W. N., 2000. Social and ecological resilience: are they related?. Progress in human geography, 24)3(, pp. 347-364.Barasa, E., Mbau, R. & Gilson, L., 2018. What is resilience and how can it be nurtured? A systematic review of empirical literature on organizational resilience. International Journal of Health Policy and Management, 7)6(, p. 491–503.Bernard, M.-J. & Barbosa, S. D., 2016. Resilience and entrepreneurship: A dynamic and biographical approach to the entrepreneurial act. Ma nagement, 19)2(, pp. 89-123.Bhamra, R., Dani, S. & Burnard, K., 2011. Resilience: the concept, a literature review and future directions. International Journal of Production Research, 49)18(, pp. 5375-5393.Blatt, R., 2009. Resilience in entrepreneurial teams: Developing the capacity to pull through. Frontiers of Entrepreneurship Research, 29)11(, pp. 1-15.
Brown, C. O., Seville, E. & Vargo, J., 2014. Bay of Plenty Lifelines Group Resilience Benchmark Report,
Christchurch: Resilient Organisations.
Buliga, O. & Voigt, K.-I., 2016. Why do business model innovators require organizational resilience?. s.l.,
Academic Press, pp. 1-12.
Carayannis, E. G., Grigoroudis, E., Sindakis, S. & Walter, C., 2014. Business model innovation as
antecedent of sustainable enterprise excellence and resilience. Journal of the Knowledge Economy, 5(3),
pp. 440-463.
Coutu, D. L., 2002. How resilience works.. Harvard business review, 80(5), pp. 46-56.
de Oliveira Teixeira, E. & Werther Jr., W. B., 2013. Resilience: Continuous renewal of competitive
advantages. Business Horizons, 56(3), pp. 333-342.
Dewald, J. & Bowen, F., 2010. torm clouds and silver linings: Responding to disruptive innovations
through cognitive resilience. Entrepreneurship Theory and Practice, 34(1), pp. 197-218.
Fiksel, J., 2003. Designing resilient, sustainable systems. Environmental Science and Technology, 37(23),
p. 5330–5339.
Fiksel, J., 2015. From risk to resilience. In: Resilient by Design. Washington, DC: Island Press, pp. 19-34.
Gilly, J.-P., Kechidi, M. & Talbot, D., 2014. Resilience of organisations and territories: The role of pivot
firms. European Management Journal, 32(4), pp. 596-602.
Gunderson, L. H., 2000. Ecological resilience—in theory and application. Annual review of ecology and
systematics, 31(1), pp. 425-439.
Hamel, G. & Valikangas, L., 2003. The quest for resilience. Harvard Business Review, 81(9), pp. 52-65.
Holling, C. S., 1973. Resilience and stability of ecological systems. Annual review of ecology and
systematics, 4(1), pp. 1-23.
Holling, C. S., 2001. Understanding the complexity of economic, ecological, and social systems.
Ecosystems, 4(5), pp. 390-405.
Hollnagel, E., Woods, D. D. & Leveson, N., 2006. Resilience engineering: Concepts and precepts.
Farnham: Ashgate Publishing, Ltd..
ISO, 2017. Security and resilience — Organizational resilience — Principles and attributes. s.l.:ISO (the
International Organization for Standardization).
Jang, S., Ko, E.-J. & Woo, W., 2005. Unified user-centric context: Who, where, when, what, how and
why. In: Personalized Context Modeling and Management for UbiComp Applications. s.l.:CEUR-WS,
pp. 26-34.
Kessler, R., 2008. Competency-based performance reviews: How to perform employee evaluations the
Fortune 500 way. Red Wheel: Weiser.
Korber, S. & McNaughton, R. B., 2018. Resilience and entrepreneurship: a systematic literature review.
International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 24(7), pp. 1129-1154.
Kuncic, A., 2012. Institutional quality database. Kiel advanced studies working papers, Issue 452.
Lavidge, R. J. & Steiner, G. A., 1961. A model for predictive measurements of advertising effectiveness.
The Journal of Marketing, 25(6), pp. 59-62.
Lengnick-Hall, C. A., Beck, T. E. & Lengnick-Hall, M. L., 2011. Developing a capacity for organizational
resilience through strategic human resource management. Human resource management review, 21(3),
pp. 243-255.
Lew, A. A., 2017. Modeling the Resilience Adaptive Cycle. [Online]
Available at: http://www.tourismcommunities.com/blog
Linnenluecke, M. K. & McKnight, B., 2017. Community resilience to natural disasters: the role of disaster
entrepreneurship. Journal of Enterprising Communities, 11(1), pp. 166-185.
Luthans, F., 2002. The need for and meaning of positive organizational behavior. Journal of organizational
behavior, 23(6), pp. 695-706.
Maltseva, A., 2016. System of dynamic norms as a basis for sustainable development management of
territories of innovative development. Journal of Global Entrepreneurship Research, 6(1), pp. 1-27.
Morais-Storz, M. & Nguyen, N., 2017. The role of unlearning in metamorphosis and strategic resilience.
The Learning Organization, 24(2), pp. 93-106.
Phillips, R., Troup, L., Fannon, D. & Eckelman, M. J., 2017. Do Resilient and Sustainable Design Strategies
Conflict in Commercial Buildings? A Critical Analysis of Existing Resilient Building Frameworks and
Their Sustainability Implications. Energy and Buildings, Issue 146, pp. 295-311.
Pirinen, R., Mäkinen, J. & Salonen, A., 2016. An Approach to Resilience and Learning: Accommodation of
Unexpected Shifts. Phuket, Proceedings of the World Congress on Engineering, Science and Technology,
pp. 1-12.
Powell, E. E., 2011. Weathering the gale: Toward a theory of entrepreneurial resourcefulness and
resilience. s.l.:North Carolina State University.
Reason, J., 2016. Managing the risks of organizational accidents. s.l.:Routledge.
Schwab, K., 2016. The Global Competitiveness Report 2016-2017, s.l.: World Economic Forum.
Stewart, J. & O'Donnell, M., 2007. Implementing change in a public agency: Leadership, learning and
organisational resilience. International Journal of Public Sector Management, 20(3), pp. 239-251.
Sutcliffe, K. M. & Vogus., T. J., 2003. Organizing for resilience. Positive organizational scholarship:
Foundations of a new discipline, pp. 94-110.
Tasic, J., Tantri, F. & Amir, S., 2019. Modelling multilevel interdependencies for resilience in complex
organisation. Complexity, pp. 1-23.
Tierney, K. J., 2003. Conceptualizing and measuring organizational and community resilience: Lessons
from the emergency response following the September 11, 2001 attack on the World Trade Center. pp. 1-8.
Vogus, T. J. & Sutcliffe, K. M., 2007. Organizational resilience: towards a theory and research agenda. In:2007 IEEE International Conference on Systems, Man and Cybernetics. Montreal: IEEE, pp. 3418-3422.
Vogus, T. J. & Welbourne, T. M., 2003. Structuring for high reliability: HR practices and mindful processes
in reliability‐seeking organizations. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of
Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 24(7), pp. 877-903.
Weick, K., Sutcliffe, K. & Obstfeld, D., 1999. Organizing for high reliability: processes of collective
mindfulness. Research in Organizational Behavior, Volume 21, pp. 81-124.
Williams, T. et al., 2017. Organizational Response to Adversity: Fusing Crisis Management and Resilience
Research Streams. Academy of Management Annals, 11(2), pp. 733-769.
Zeb-Obipi, I., Obiekwe, O. & Ateke, M. D., 2019. Industrial Relations Environment and Organizational
Resilience: Implications on Nigerian Managers. nternational Journal of Social Sciences and Management
Research, 5(1), pp. 22-35.
السون, م. و هرگنهان، ب.، 1396 . مقدم های بر نظری ههای یادگیری. ویرایش هشتم. تهران: نشر دوران.
پیغامی، ع.، سعدآبادی، ع. و عظیمی، آ.، 1395 . جستارهایی در اقتصاد مقاومتی )پایش تاب آوری سازمانی(. تهران: دانشگاه
امام صادق )ع(.
جعفرنژاد، ا. و محسنی، م.، 1394 . ارائه چارچوبی برای بهبود عملکرد زنجیره تأمین تا بآور. فصلنامه علمی ترویجی
مدیریت زنجیره تأمین، 17 ) 48 ، صص. 38 - 51 .
چارمز، ک.، 1390 . ساختن نظریه مبنایی راهنمای کاربردی برای تحلیل کیفی. تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا.
خنیفر، ح. و مسلمی، ن.، 1395 . اصول و مبانی روش های پژوهش کیفی رویکردی نو و کاربردی. چاپ اول. تهران: نگاه
دانش.
دانائ یفرد، ح.، الوانی، س. و آذر، ع.، 1386 . روش شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: صفار: اشراقی.
ریو، ج.، 1395 . انگیزش و هیجان. ویراست ششم. تهران: نشر تهران.
شاین، ا.، 1396 . روان شناسی سازمانی. تهران: اتحاد.
فراستخواه، م.، 1396 . ما ایرانیان: زمینه کاوی تاریخی و اجتماعی خلقیات ایرانی. چاپ نوزدهم. تهران: نشر نی.
فرهنگی، ع.، میرزائ یاهرنجانی، ح.، مهرگان, م. و محمدی الیاسی، ق.، 1384 . طراحی الگوی مفهومی تعاملات سازمان-محیط
بر اساس ظرفیت محیط با رویکرد سیستمی. فصلنامه دانش مدیریت. شماره 68 . صص 45 - 72
محمدی الیاسی، ق.، 1385 . بازآفرینی مفهوم ظرفیت محیط سازما نها با رویکرد ترکیبی. فصلنامه مدرس علوم انسانی، ویژ هنامه
مدیریت، بهار. صص 293 - 318 .
ملازاده، ن.، 1390 . ارائه الگوی بازتوانی بنگاه های کارآفرینی ایرانی. تهران: دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران.
منوچهری راد، ر.، زندحسامی، ح.، داوری، ع. و موسی خانی، م.، 1396 . یادگیری الگوی پیشگامی و سازگار پذیری تا بآوری
شناختی مبتنی بر دانش بومی کارآفرینان ایرانی. دو فصلنامه دان شهای بومی ایران، ) 8( 4، صص 71 - 116 .
یزدان یبیوکیف ب.، 1394 . بررسی ارتباط بین تاب آوری سازمانی و کارایی در صنعت بانکداری ایران. . تهران: دانشگاه تربیت
مدرس: دانشکده مدیریت و اقتصاد، گروه مدیریت دولتی.