Innovation Management Journal

Innovation Management Journal

Identifying the Criteria of the Innovation and Commercialization Assessment at the National Level (With an Emphasis on Qualitative Systematic Review of Iranian Scientific Databases)

Document Type : Original Article

Authors
1 Associate Professor, Technology Studies Department, Institute for New Technology Studies, Scientific and Industrial Research Organization of Iran, Tehran, Iran. (Corresponding author: nfallah@irost.ir).
2 Professor, Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agricultural Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran
3 PhD student in Agricultural Development, Department of Rural Development Management, Faculty of Agriculture, Yasuj University, Yasuj, Iran.
Abstract
The aim of the current research was to identify the most important criteria of the innovation and commercialization assessment at the national level. This qualitative study was conducted using a meta-synthesis method and a systematic review of Iranian scientific databases, and sought to answer the important question: What is the most important criteria of innovation and commercialization assessment at the national level in Iran? To answer this question, by searching reliable Iranian databases such as Scientific Information Database (SID), Magiran, Civilica, Irandoc, Noor Mags and reviewing numerous internal sources, a collection of 420 scientific articles was obtained. The identified articles were evaluated in several stages, and by eliminating a number of them that did not exactly match the topic, 34 articles were finally selected for an in-depth and systematic review. Based on the research results, the most important criteria for evaluating commercialization and innovation in national-level studies were classified into 6 themes: "Economics", "Network Communications","Market and Competitiveness", "Intellectual Property and Commercialization", "Human Resources" and "Educational". Among them, the theme "Intellectual Property and Commercialization" had the highest number of criteria and the theme "Educational" had the lowest number of criteria. According to the research results, the themes of "market and competitiveness", "human resources", and "educational", despite their great importance, have received less attention in the assessment of innovation and commercialization processes at the national level. Therefore, more attention to these themes is necessary in the assessment of innovation and commercialization at the national level.
Keywords
Subjects

احمدی، فریدون(1390). بررسی موانع کارآفرینی دانشگاهی و تجاری‌سازی دانش در دانشگاه‌های ایران. اولین همایش بین‌المللی مدیریت، آینده‌نگری، کارآفرینی و صنعت در آموزش عالی، دانشگاه کردستان.
اشراقی، شهاب، بندریان، رضا، محمدی، مهدی، و الهی، شعبان(1399). مدل مفهومی تجاری‌سازی شرکت‌های کوچک نرم‌افزاری- مطالعه موردی توسعه‌دهندگان اپلیکیشن. مدیریت نوآوری، 9 (3)، 138-101. https://www.nowavari.ir/article_125707.html
آقاجانی، حسنعلی، حسینی، ابوالحسن، و سروری اشلیکی، زهرا(1394). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر تجاری‌سازی محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان با تکنیک FAHP (شاهد تجربی: شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در مراکز رشد مناطق شمالی ایران). تحقیق در عملیات در کاربردهای آن، 12 (۳)، 100-85. http://jamlu.liau.ac.ir/article-1-1205-fa.html
امینی، علی، بنیادی نایینی، علی، محمدی، مهدی، و احدزاده نمین، مهناز(1395). ارزیابی عملکرد مدیریت فناوری و نوآوری در دو مرحله توانمندسازها و نتایج با استفاده از تحلیل پوششی داده‌ها. مدیریت توسعه فناوری، ۴ (۳)، 68-33.  https://doi.org/10.22104/JTDM.2017.2120.1737
امیری ساروکلائی، سپیده(1393). بررسی سازوکارهای بهبود خدمات تجاری‌سـازی موردنیاز شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در مراکز رشد و فناوری اسـتان‌هـای تهران و البرز. پایان‌نامه کارشناسی ارشـد، دانشـگاه آزاد اسـلامی واحـد تهـران مرکزی-دانشکده مدیریت و حسابداری.
بخشی، محمدرضا، پناهی، رجب، مولایی، زینب، کاظمی، سیدحسن، و محمدی، داود(1390). ارزیابی وضعیت نوآوری در منطقه جنوب‌غرب ‌آسیا و تعیین جایگاه ایران. سیاست علم و فناوری، ۴ (۱)، 33-19. 20.1001.1.20080840.1390.3.3.3.1
پورنقی، رؤیا، و حجازی، اکرم‌السادات(1398). بررسی عوامل مؤثر بر تجاری‌سازی دانش از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 34 (3)، 1050-1023. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2019.030
تاجیک، مهدی، اصغرزاده، شیدا، البرز، بنفشه، باباقادری، آزاده، و سپهری، اردلان(۱۳۸۹). آشنایی با اصول بازاریابی محصولات فناوری برتر. تهران: انتشارات ایران‌بان.
جنوی، المیرا(1399). تحلیل شاخص‌های سنجش و ارزیابی فناوری و نوآوری در اسناد بالادستی کشور. رهیافت، ۳۰ (۱)، 44-25. https://doi.org/10.22034/RAHYAFT.2020.13818
حسن‌پور گل‌افشانی، داریوش، غلامی، رمضان، و کشاورزی، شهرام(1391). بررسی عوامل مؤثر و ارتباط بین آنها بر موفقیت تجاری‌سازی تکنولوژی در دانشگاه آزاداسلامی علی‌آباد کتول. کنفرانس ملی کارآفرینی و مدیریت کسب و کارهای دانش‌بنیان.
حسینی، نرگس(1394). بررسی عوامل مؤثر در برقراری ارتباط دانشگاه و صنعت و رابطه آن با تجاری‌سازی دانش و کارآفرینی دانشگاهی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهیدمدنی آذربایجان.
- خیاطیان، محمدصادق، فرتاش، کیارش، و پورعسگری، پدرام (۱۳۹۹). ارائه چارچوبی برای پایش و ارزیابی نظام ملی علم، فنّاوری و نوآوری ایران. فصلنامه راهبرد فرهنگ، ۱۳ (۴۹)، ۱54-۱19. https://doi.org/10.22034/JSFC.2020.109868
دلاور، عطیه، محمدی، مهدی، سلامی، سیدرضا، و منطقی، منوچهر(1391). فرآیند تجاری‌سازی محصولات با فناوری پیشرفته (مطالعه موردی در هواپیماهای تجاری). بهبود مدیریت، 6 (1)، 104-81. https://www.behboodmodiriat.ir/article_42783.html
دهدشتی‌شاهرخ، زهره، و فرج شوشتری‌پور، حمیدرضا(1397). طراحی مدل تجاری‌سازی کالاهای دانش‌بنیان در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات. تحقیقات بازاریابی نوین، ۸ (۲)، 38-23. https://doi.org/10.22108/NMRJ.2018.109633.1610
رضوی، سید مصطفی، فلاح حقیقی، نگین، رضوانفر، احمد، و کلانتری، خلیل(1391). تحلیل موانع کارآفرینی در دانشکده‌های کشاورزی ایران (از دیدگاه دانشجویان). فصلنامه مدیریت دولتی، 4 (10)، 78-59.  https://doi.org/10.22059/JIPA.2012.29131
سلامتی، طاهره، واعظی، احسان، معمارپور، مهدی، و رجب زاده، علی(1395). طراحی مدل تجاری‌سازی و ارائه الگوریتم پیشنهادی تجاری‌سازی دانش برای آموزش عالی. فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی، 3 (8)، 80- 61. https://doi.org/10.22054/jks.2017.22386.1134
سلطانی، بهزاد، حاجی‌حسینی، حجت‌الله، آراستی، محمدرضا، قاضی‌نوری، سیدسپهر، رضوی، محمدرضا، شفیعا، محمدعلی، منطقی، منوچهر، طباطبائیان، سیدحبیب‌الله، و شاوردی، مرضیه(1396). مروری بر چالش‌های نظام ملی نوآوری ایران و ارائه سیاست‌ها و راهکارهایی برای بهبود. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، ۷ (۲۳)، 198-185. https://sspp.iranjournals.ir/article_26808.html
شاه‌آبادی، ابولفضل، و صادقی، حامد(1391). ارزیابی وضعیت رقابت‌پذیری کشورهای عضو اوپک، با تأکید بر مؤلفه‌های نوآوری محور. فصلنامه رشد فناوری، 29 (8)، 10-1. http://www.roshdefanavari.ir/Article/20088/FullText
شریفی، مهنوش، رضوانفر، احمد، حسینی، سیدمحمود، و موحدمحمدی، سیدحمید(1398). شناسایی و اولویت‌بندی سازوکارهای بدیل تجاری‌سازی تحقیقات دانشگاهی در بخش کشاورزی. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران، ۵۰ (۱)، 200-189.  https://doi.org/10.22059/IJAEDR.2018.270404.668682
شمسی، مجید، و صادقی، تورج(1395). شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر تجاری‌سازی محصولات دانش‌بنیان جهت صادرات. پژوهش‌های کتابخانه‌های دیجیتالی و هوشمند، 3 (1)، 35-21. https://lib.journals.pnu.ac.ir/article_3986.html
شمسی، مهناز، و نورمحمدی، حمزه‌علی(1397). شناسایی مهم‌ترین مدل‌ها و شاخص‌ها در ارزیابی علم و فناوری در شرکت‌های دانش‌بنیان ایران. پژوهش‌نامه علم‌سنجی، ۴ (2)، 16-1. https://doi.org/10.22070/RSCI.2017.536
شیرازی، حسین، هاشم زاده خوراسگانی، غلام رضا، رادفر، رضا، و ترابی، تقی(1398). ارزیابی عملکرد تجاری‌سازی فناوری شرکت‌های دانش‌بنیان نوپا بر پایه روش بهترین- بدترین فازی. مدیریت توسعه فناوری، ۷ (۲)، ۱5۹-۱2۹. https://doi.org/10.22104/jtdm.2019.3167.2096
صراطی‌شیرازی، منصوره، عصاره، فریده، و فرج‌پهلو، عبدالحسین(۱۳۹۶). بررسی ارتباط میان هم‌انتشاری دانشگاه-صنعت و تجاری‌سازی دانش دانشگاهی در قالب اسپین‌آف در ایران. پژوهش‌نامه علم‌سنجی، ۳ (2)، 146-135. https://doi.org/10.22070/rsci.2017.514
شهریاری‌کیونانی، مهدی. (1394). طراحی مدل تجاری‌سازی دستاوردهای تحقیقاتی زیست‌فناورانه دانشگاه رازی. پایان‌نامه ارشد دانشگاه رازی.
عباسی‌اسفنجانی، حسین(1393). طراحی مدل جامع تجاری‌سازی نتایج تحقیقات دانشگاهی. رساله دکتری تخصصی دانشگاه پیام‌نور مرکز، دانشکده مدیریت و اقتصاد.
عربی، افسانه، چراغعلی، محمودرضا، شریف‌زاده. محمدشریف، و گرجی، محمدباقر(1399). تدوین مدل فرایند تجاری‌سازی دانش با رویکرد بین‌المللی در شرکت‌های آموزشی دانش‌بنیان. مجله توسعه آموزش جندی شاپور اهواز، ۱۱ (۴)، ۷28-۷16. https://doi.org/10.22118/edc.2020.233734.1393
عربی، افسانه، چراغعلی، محمود رضا، شریف‌زاده، محمدشریف، و گرجی، محمدباقر(۱۴۰۰). شناسایی و ارزیابی شاخص‌های تجاری‌سازی دانش با رویکرد بینالملل در شرکت‌های دانش‌بنیان شهر تهران. مدیریت کسب و کار نوآورانه، 49 (13)، 448-432. https://journals.iau.ir/article_681335.html
علوی، سعیده، نظم‌فر، حسین، و حسن‌زاده، محمد(1400). ارزیابی سطح نوآوری کشورهای منتخب سند 1404 و تأثیر آن بر عملکرد شهرها در سطح جهانی. مجلس و راهبرد، 28 (106)، 162-129. https://doi.org/10.22034/MR.2021.454
علوی، سعیده، نظم‌فر، حسین، و حسن‌زاده، محمد(1401). بررسی وضعیت نوآوری ایران در مقایسه با کشورهای منتخب سند چشم‌انداز 1404. سیاست‌های راهبردی و کلان، ۱۰ (۳۹)، ۴7۴-۴4۴. https://doi.org/ 10.30507/jmsp.2022.321308.2353
فتاحی‌ترکی، سونا(1393). آسیب شناسی فضای سازمانی پارک‌های علم و فناوری برای تجاری‌سازی در شرکت‌های دانش‌بنیان. پایان‌نامه ارشد دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم‌ها.
فروتن، واله، و نجاتی‌اسلاملو، علی(1395). بررسی مدل‌های تجاری‌سازی در فرایند مدیریت نوآوری. کنفرانس بین‌المللی نخبگان مدیریت.
قاضی‌نوری، سیدسپهر، افشاری مفرد، مسعود، الهی، شعبان، و سلطانی، بهزاد(1397). ارزیابی روابط میان‌نهادی در نظام ملی نوآوری ایران: مطالعه 8 موردی. سیاستگذاری عمومی، ۴ (۱)، 35-9. https://doi.org/10.22059/ppolicy.2018.66847
قاضی‌نوری، سپهر و فرازکیش، مهدیه(1397). الگوی ارزیابی ملی علم، فناوری و نوآوری براساس شاخص‌های کارایی، اثربخشی و سودمندی. مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، ۸ (۲۷)، ۲29-۲05. https://sspp.iranjournals.ir/article_30761.html
گودرزی، مهدی، بامدادصوفی، جهانیار، اعرابی، سیدمحمد، و امیری، مقصود(1390). الگوی فرآیند تجاری‌سازی فناوری در مؤسسات تحقیقاتی دولتی ایران. سیاست علم و فناوری، ۴ (۴)، 56-41. 20.1001.1.20080840.1390.4.2.5.4
گودرزی، مهدی، بامدادصوفی، جهانیار، اعرابی، سیدمحمد، و امیری، مقصود(1392). الگوی جامع تجاری‌سازی فناوری در پژوهشگاه‌های دولتی ایران. مدیریت توسعه فناوری، 1 (1)، 66-37.  https://doi.org/10.22104/JTDM.2013.3
ماستری‌فراهانی، فاطمه، نیازآذری، کیومرث، و صالحی، محمد(1394). ارائه مدل ساختاری جهت تجاری‌سازی دانش در دانشگاه‌های آزاد اسلامی شهر تهران. آینده پژوهی مدیریت (پژوهش‌های مدیریت)، 26 (105)، 27-17. https://sanad.iau.ir/fa/Article/786338
- متین، آیدا، و محمدی‌زاده، شادی(1392). مروری بر مدل‌های خطی تجاری‌سازی. فصلنامة تخصصی پارک‌ها و مراکز رشد، 9 (36)، 61-52. http://www.roshdefanavari.ir/fa/Article/20046
مرادنژادی، همایون، شریف‌زاده، محمدشریف، واحدی، مرجان، و مهدی‌زاده، حسین(۱۳۹۸). تدوین و کاربست چارچوبی برای ارزیابی زیست‌بوم کسب و کارهای نوپای مبتنی بر فاوا در استان ایلام. توسعه کارآفرینی، 12 (3)، 420-401. https://doi.org/10.22059/jed.2019.286047.653086
مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی(۱۴۰۱). ارزیابی جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری طی سال‌های ۲۰۲۲-۲۰۱۴. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات انرژی، صنعت و معدن.
محمدی، مهدی، الیاسی، مهدی، محمدپور نارنجی، سیدمصطفی، و شجاعیچرمینه، آرش. (1394). ارائه مدلی برای ارزیابی و مقایسه نظام‌های ملی نوآوری: سنجش در 146 کشور و تحلیلی بر وضعیت ایران. سیاست علم و فناوری، ۸ (۴)، 80-57. 20.1001.1.20080840.1394.8.4.6.7
ملکی، علی، و یزدی، نجم‌الدین(1394). معیارهایی برای مقایسه و دسته‌بندی مدل‌های پایش و ارزیابی نظام‌های علم، فناوری و نوآوری. سیاست نامه علم و فناوری، ۵ (۱)، 6۱-5۱. 20.1001.1.24767220.1394.05.1.5.1
منطقی، منوچهر، بوشهری، علیرضا، توکلی، غلامرضا، و معصومی باران، ایرج(1397). سنجش جو نوآوری؛ رویکردی بر ارزیابی تحقق نوآوری سازمانی (مطالعه در سازمان دفاعی با محصولات و سیستم‌های پیچیده). بهبود مدیریت، ۱۲ (۲)، 81-59. https://www.behboodmodiriat.ir/article_69708.html
مومیوند، حجت‌الله، حسنی آهنگر، محمدرضا، طهماسب کاظمی، بهروز، صالح‌نژاد، سیدعبدالله، و کاملی، بهروز(1401). ترسیم و تدوین نقشه دانش حوزه تجاری‌سازی بر اساس تحلیل هم‌واژگانی مقالات نمایه شده در web of science مدیریت راهبردی دانش سازمانی، ۵ (۲)، 110-77. https://doi.org/10.47176/smok.2022.1440
میقانی‌نژاد، علیرضا(1391). عوامل مؤثر بر تجاری‌سازی فناوری در سازمان‌های تحقیقاتی دولتی در پژوهشگاه صنعت نفت. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد رشته مدیریت تکنولوژی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره).
ناصرملی، محمدحسن، خمسه، عباس، و رمضانی، علی(1394). ارزیابی عملکرد ابعاد و شاخص‌های مدیریت نوآوری در صنعت تجهیزات نیروگاهی و تأمین انرژی - مطالعه موردی: شرکت مهندسی و ساخت ژنراتور مپنا پارس. فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، ۱۳ (۲۵)، 58-45. 20.1001.1.26765403.1394.13.25.4.7
- نامداریان، لیلا و علیدوستی، سیروس(1397). طراحی و ساخت پایگاه وب منابع اطلاعات شاخص‌های پایش و ارزیابی علم، فناوری و نوآوری. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، ۳۳ (۴)، ۱۶26-۱۶11. https://doi.org/10.35050/JIPM010.2018.045
نصری نصرآبادی، شهره، کاظمی، حمید، و خالدی، آرمان(۱۳۹۹). مقایسه کارآمدی نظام ملی نوآوری ایران با کشورهای منتخب با تأکید بر باز کردن جعبه سیاه نوآوری و نگاهی تاریخی به وضعیت نظام ملی نوآوری در ایران. بهبود مدیریت، 14 (۴۸)، 66-33. https://doi.org/10.22034/JMI.2020.107961
یحیایی، مهری، و حسن‌زاده، علی(1397). ارائه مدل تجاری‌سازی فناوری در شرکت‌های دانش‌بنیان حوزه ICT. دانش سرمایه‌گذاری، 7 (26)، 82-63.
Allotey, J., Fernandez, S., Bonet, M., Stallings, E., Yap, M., Kew, T., ... & Thangaratinam, S(2020). Clinical manifestations, risk factors, and maternal and perinatal outcomes of coronavirus disease 2019 in pregnancy: living systematic review and meta-analysis. BMJ, 370.
Connolly, F., Byrne, D., Lydon, S., Walsh, C., & O’Connor, P(2017). Barriers and facilitators related to the implementation of a physiological track and trigger system: A systematic review of the qualitative evidence. International Journal for Quality in Health Care, 29 (8), 973-980. https://doi.org/10.1093/intqhc/mzx148
Cubero, J. N., Gbadegeshin, S. A., & Consolación, C(2021). Commercialization of disruptive innovations: Literature review and proposal for a process framework. International Journal of Innovation Studies, 5 (3), 127-144. https://doi.org/10.1016/j.ijis.2021.07.001
Finfgeld-Connett, D., & Johnson, ED(2013). Literature search strategies for conducting knowledge-building and theory-generating qualitative systematic reviews. Journal of Advanced Nursing, 69 (1), 194–204. https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2012.06037.x
Gough, D., Oliver, S., & Thomas, J(2017). An introduction to systematic reviews. (2nd ed.). SAGE Publications Ltd.
Linka, A.N., & Scottb, J.T(2010). government as entrepreneur: evaluating the commercialization success of Sbir projects. Research Policy, 39 (5), 589–601. https://ideas.repec.org/a/eee/respol/v39y2010i5p589-601.html

  • Receive Date 04 May 2025
  • Revise Date 01 June 2025
  • Accept Date 12 July 2025